Джон Локк

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Джон Локк
John Locke
Ажал үйлэ:

гүн ухаанша

Түрэһэн үдэр:

1632 оной 8 һарын 29

Түрэһэн газар:

Рингтон, Сомерсет, Англи

Уласай эрхэтэн:

Flag of the United Kingdom.svg Ехэ Британи

Наһа бараһан үдэр:

1704 оной 10 һарын 28 (72 наһатай)

Наһа бараһан газар:

Эссекс, Англи

Ажал хэһэн саг:

17 зуунай гүн ухаан


Джон Локк (1632 оной 8 дугаар һарын 29 — 1704 оной 10 дугаар һарын 28), либерализм гүн ухаанай эсэгэ гэдэгээр үргэн мэдэдэг, Англиин гүн ухаанша, эмшэн. Гэгээрлэй зуунай хамагай нүлөө бүхы сэтьгэгшэдэй нэгэн. Тэрэ боло Англиин гүн ухаанша, Гэгээрэл сэтьгэгщэд хамагай нүлөө бүхы нэгэ гэжэ үзэдэг эмшэ байһан юм. Фрэнсис Бэйкон уламжалалай дараа Британиин эмпирист эхинэй нэгэ гэжэ үзэдэг, тэрэ ниигэмэй гэрээнэй онолой адли шухал аша холбогдолтой юм. Түүнэй ажал ехэ танин мэдэхүйн, улас түрын гүн ухаанай хүгжэлдэ нүлөөлһэн байна. Түүнэй бүтээлүүд болон Вольтер Руссо, олон Шотландай Гэгээрэлэй сэтьгэгшэд, түүншлэн АНУ-ай хубисхалшад нүлөөлһэн байна. Сонгодог республиканизм, түүнэй либерал онолой хуби нэмэр АНУ-ай Бэеэ даангиин тунхаглалда толилон харуулһан байна.[1]

Оюун ухаанай Локкой онол ехэбшэлэн хэн, өөрөө оршон үеын үзэл баримталалай гарал үүсэлэй гэжэ узэдэг, хожом гүн ухаантнуудай ажалда ангилжа мэдэхэ Юм, Руссо болон Кант мэтэ байна. Локк ухамсарай тасралтагүй дамжуулан өөрынгөө тодорхойлхо анханай хүн байгаа. Тэрэ түрөөлдэ оюун гэжэ tabula rasa баталан гэршэлһэн. Үмэнэдэ бии байһан ойлголто дээрэ һуурилһан Картезианай гүн ухаанай эсэргүү, тэрэ бидэ түрэлхи үзэлгүй, мэдэлэг орондо зүбхэн мэдэрэмжэ ойлголто олоһон туршлагые тодорхойлжо байна гэжэ һанаалһан.[2]

Намтар[заһабарилха]

Мүн Джон нэрэтэй Локкой эсэгэ, Англи эрхэтэнэй дайнай эхин үедэ Уласай Ехэ Хуралай хүсэнэй түлөө морин ахалагшаар үйлэшэлжэ байһан улас түрын хуулиша, бэшэг хэрэгэй ажалтан. Түүнэй эжи Агнес Киин байһан юм. Эсэгэ эхэ хоёр пуританшууд байба. Локк тухай арбан хоёр милиин Бристольһаа Рингтон Сомерсетда сүмэдэ боло жижиг обоохой гэртэ 1632 оной 8 һарын 29 түрэһэн. Тэрэ эгээн үдэрдэ хэрээһэ зүүһэн юм. Удалгүй Локкой түрэһэнэй дараа, гэр бүлын талаарха долоон милиин зайда үмэнэдэ Локк Беллутон хүдөө орон нютагай Тюдор гэртэ үсэһэн боло Бристолиин, Пенсфорд заха зээлиин хотодо шэлжэн ерэһэн юм.

Эрхэ сүлөөнэй гүн ухаанша гэгдэдэг тэрээр Англиин баруун урда нютагай бишыхан хотоһоо гаралтай хүн. Оксфордой дээдэ һургуулиин Христын сүмын колледжда һуралсаба. Залуу Локк анхандаа Анагааха ухаан һонирхон һудалжа, Оксфордой дээдэ һургуулиин магистрын зэрэг хамгаалһан бүгөөд энэ зуураа нэгэн найзынхаа нүлөөгөөр гүн ухаанда татагдаба. 1688 оной хубисхалай дараа ар арһаа залгуулан маша олон зохёол хэблүүлһэн бүгөөд тэдэгээр мүнөөе хүртэл һудалагдаһаар байна. Бүрэн хэмжээгээр ботилһон 30 ном боложо гараһан байдаг.

Шефтсбериин гүн (Earl of Shaftesbury) нэрын үмэнһээ Локк Хойто Америкын Каролина можын хубида Үндэһэн хуули болбосруулхада оролсоһон. («Fundamental Constitutions of Carolina»).[3]

Тэрээр сагаашлаха үедэ олоһон уушаганай үбшэнһээ боложо наһа бараһан юм. Хүнэй оюун ухаанай тухай туршалта хэмээхэ томоохон ажал шууд лэ алдар хүндэй орголдо абаашаба. Улас түрын хубида болобосруулһан философиин хубида болобосруулһан онол олон ороной үндэһэн хуулиин дэбсэгэр боложо үгэһэн байна.

Алибаа сэтьгэгшэ шэнэшлэгшэ байхые дээдын габьяанда тоосодог боло Локк философиин либерализм, танин мэдэхүйн онолой Эмпиризмын үндэһэлэгшэ болон мүнхэрһэн юм. Иимэдээшье тэрээр сэтьгэл судлалай хүгжэлдэ мүн баһа түлхэсэ абашарһан байдаг.

Холбооһон[заһабарилха]


Зүүлтэ[заһабарилха]

  1. Becker, Carl Lotus. The Declaration of Independence: A Study in the History of Political Ideas Harcourt, Brace, 1922. p. 27
  2. Baird, Forrest E & Kaufmann, Walter (2008), Загбар:Link, Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall, сс. 527–29, ISBN 0-13-158591-6 
  3. John Locke