Мексика

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
(перенаправлено с «Мексикэ»)
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Мексикын Нэгэдэһэн Улас
Estados Unidos Mexicanos (испани)
Түрын дуулалай нэрэ:
испаняар "Himno Nacional Mexicano"
Мексикын түрын дуулал

Мексикын байгаа газар
Мексикын байгаа газар
Ниислэл Coat of arms of Mexican Federal District.svg Мехико
Албан хэлэн Испани хэлэн (хуулида
зааһангүйшье үнэндээ)
Түрэ засаг Бүгэдэ найрамдаха засагтай арадшалал
 -  Юрэнхылэгшэ Энрике Пенья Ньето
Уласай хурал Конгресс → «Ехэ Хурал»
 -  Дээдэ танхим Сенат → «Шуулган»
 -  Доодо танхим «Түлөөлэгшын танхим»
Байгуулха
 -  Тусгаар тогтоноһон 1810 оной 9 һарын 16 
 -  Маргаангүй болоһон 1821 оной 9 һарын 27 
Дэбиcхэр газар
 -  Бүхэлдээ 1 972 550 км2 
 -  Уһанай процент (%) 2.5 %
ДНБ (ХАЧТ) 2011 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $1.629 их наяд[1] (11)
 -  Нэгэ хүндэ $15,113[2] (58)
ДНБ (Нэрлэһэн) 2011 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $1.041 их наяд[1] ({{{ДНБ_нэрлэһэн_эрэмбэ}}})
 -  Нэгэ хүндэ $9,489[1] (58)
ОТББИ (2008) 51.6[3] (их
ХХИ (2011) 0.770[4] (сайн) (57)
Мүнгэн тэмдэгтэ [[Мексикын песо]] (MXN)
Сагай бүһэ −8-һаа −6 хүртэл
Интернет домэйн .mx
Телефоной код +52

Мехико (испаняар México About this sound (сонсохо)) — албан ёһоор Мехикын Нэгэдэһэн Улас (испаняар Estados Unidos Mexicanos) — Хойто Америкада оршодог улас. Хойто зүгтэ АНУ, зүүн урда зүгтэ Белиз, Гватемала гурбан уластай газараар хилэ залгажа, баруун зүгтэ Калифорниин булан, Номгон далай, зүүн зүгтэ Мехикын булан, Карибын тэнгистэй эрэг хүбөөлдэг.

Мехико 1,972,550 км² газар нютагтайгаараа дэлхэйн 14-р, Америка түби газарай 5-р томо орон болохоһоо гадна 112.3 сая хүн зонтой тула дэлхэйн 11 дэхи, Испани хэлэтэ оронуудһаа хамагай олон хүн зонтой улас гэгдэнэ. Хүн зоной үндэһэн хэлэн - Испани. Зонхилхо шажан - Христосой шажан. Ниислэл Сьюдад де Мехико дэлхэйн ехэ хотын тоондо багтадаг.

Мехико бол холбооной түрын байгууламжата, юрэнхылэгшын эрхэ мэдэл дабамгайлха бүгэдэ найрамдаха засагта, түлөөлэлэй арадшалаһан улас түрын дэглэмтэй улас. Арад эргэдые засаглаха ушар холбооной гушан нэгэн можо улас, нэгэ дүүрэгтэ нютаг дэбисхэр хубаагдадаг.

Мехикань тухайн бүһынхээ хүшэрхэг орон бүгөөд 1994 онһоо ЭЗХАХБ-да элсһэн сорын ганса Латин Америкын орон болоһон. Мексикань дундаһаа дээгүүр орлоготой орондо тоосогдодог.

ҮНБ-ыень худалдан абаха шадабариин паритетаар тоособол Мехикын эдэй засагиинь дэлхэйдэ 12-т ороно. Эдэй засагиинь Хойто Америкын Сүлөөтэ Худалдаанай Хэрээнэй (NAFTA) гишүүн оронуудтай шухал уялдаа холбоотой. Мексикань дэлхэйн хүшэтэй орон боложо буйда тоосогдожо байгаа болобош ниигэмэй болон аюулгүй байдалай асуудалуудынь муугаар нүлөөлжэ байна.

2000 оны һунгуулида анха удаад сүрэг хүсэнэй нам, 1929 онһоо хойшо Юрэнхылэгшын албые барижа байһан Байгуулалай Хубисхалта намые ("Partido Revolucionario Institucional" : PRI) дэлжэ илалта байгуулба.

Газарзүй[заһабарилха]

Мехикын можо уласууд
AdministrativeDivisionOfMexico-Russian.png
Холбоотой субъект Түб Талбай,[5]
км²
Хүн зон,[6]
(2010) адам.
Хүн зоной нягтарал,
хүн/км²
0 Холбооной дүүрэг (Distrito Federal) Сьюдад де Мехико (México) 1499 8 851 080 5904,66
1 Агуаскальентес (Aguascalientes) Агуаскальентес (Aguascalientes) 5589 1 184 996 212,02
2 Веракрус (Veracruz) Халапа-Энрикес (Xalapa-Enríquez) 72 815 7 643 194 104,97
3 Герреро (Guerrero) Чильпансинго (Chilpancingo de los Bravo) 63 749 3 388 768 53,16
4 Гуанахуато (Guanajuato) Гуанахуато (Guanajuato) 30 589 5 486 372 179,36
5 Дуранго (Durango) Виктория-де-Дуранго (Durango) 119 648 1 632 934 13,65
6 Идальго (Hidalgo) Пачука (Pachuca) 20 987 2 665 018 126,98
7 Кампече (Campeche) Сан-Франсиско-де-Кампече
(San Francisco de Campeche)
51 833 822 441 15,87
8 Керетаро (Querétaro) Керетаро (Querétaro) 11 769 1 827 937 155,32
9 Кинтана-Роо (Quintana Roo) Четумаль (Chetumal) 50 350 1 325 578 26,33
10 Коауила (Coahuila) Сальтильо (Saltillo) 151 571 2 748 391 18,13
11 Колима (Colima) Колима (Colima) 5455 650 555 119,26
12 Мехико (штат) (México) Толука-де-Лердо (Toluca) 21 461 15 175 862 707,14
13 Мичоакан (Michoacán) Морелия (Morelia) 59 864 4 351 037 72,68
14 Морелос (Morelos) Куэрнавака (Cuernavaca) 4941 1 777 227 359,69
15 Наярит (Nayarit) Тепик (Tepic) 27 621 1 084 979 39,28
16 Доодо Калифорни (Baja California) Мехикали (Mexicali) 70 113 3 155 070 45,00
17 Урда Доодо Калифорни (Baja California Sur) Ла-Пас (La Paz) 73 677 637 026 8,65
18 Нуэво-Леон (Nuevo León) Монтеррей (Monterrey) 64 555 4 653 458 72,09
19 Оахака (Oaxaca) Оахака (Oaxaca) 95 364 3 801 962 39,87
20 Пуэбла (Puebla) Пуэбла-де-Сарагоса (Puebla) 33 919 5 779 829 170,40
21 Сакатекас (Zacatecas) Сакатекас (Zacatecas) 75 040 1 490 668 19,86
22 Сан-Луис-Потоси (San Luis Potosí) Сан-Луис-Потоси (San Luis Potosí) 62 848 2 585 518 41,14
23 Синалоа (Sinaloa) Кульякан (Culiacán) 58 092 2 767 761 47,64
24 Соноро (Sonora) Эрмосильо (Hermosillo) 184 934 2 662 480 14,40
25 Табаско (Tabasco) Вильяэрмоса (Villahermosa) 24 661 2 238 603 90,78
26 Тамаулипас (Tamaulipas) Сьюдад-Виктория (Ciudad Victoria) 79 829 3 268 554 40,94
27 Тласкала (Tlaxcala) Тласкала (Tlaxcala) 3914 1 169 936 298,91
28 Халиско (Jalisco) Гвадалахара (Guadalajara) 80 137 7 350 680 91,73
29 Чиуауа (Chihuahua) Чиуауа (Chihuahua) 247 087 3 406 465 13,79
30 Чьяпас (Chiapas) Тустла-Гутьеррес (Tuxtla Gutiérrez) 73 887 4 796 580 64,92
31 Юкатан (Yucatán) Мерида (Mérida) 39 340 1 955 577 49,71
Ниитэ 1 967 138 112 336 538 57,11

Зүүлтэ[заһабарилха]

Холбооһон[заһабарилха]

Хойто Америка
LocationAmericas.png Американ Нэгэдэһэн Улас  · Антигуа ба Барбуда  · Баһаамын аралууд  · Барбадос  · Белиз  · Гаити  · Гватемала  · Гренада  · Джамайка  · Доминика  · Доминикана Бүгэдэ Найрамдаха Улас  · Канада  · Коста-Рика  · Куба  · Мексико  · Никарагуа  · Панама  · Сальвадор  · Сент-Винсент ба Гренадин  · Сент-Китс ба Невис  · Сент-Люси  · Тринидад ба Тобаго  · Һондурас