Украина: различия между версиями

Перейти к навигации Перейти к поиску
Нет описания правки
м (Откат правок Paul Spiller (обсуждение) к версии Yalagch)
{{Улас
|буряад_нэрэ = '''УкрайнУкраина'''
|уугуул_нэрэ = '''Україна'''
|богони_нэрэ = УкрайнУкраин
|һүлдын_зураг =Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
 
|тугай_зураг =Flag of Ukraine.svg
|түрын_уряа =
|түрын_дуулал = <br />[[УкрайнУкраина хэл|укр.]] «Ще не вмерла України ні слава, ні воля»<br />«УкрайнУкраина алдар суушье сүлөөшье үшөө үжээгүй»
<!-- |Аудио=-->
|засаглалай_хэлбэри = [[Хаанта улас|Үндэһэн хуулида хаанта засаг]]
|газарай_зураг = Europe-Ukraine (disputed territory).svg
|албан_ёһоной_хэлэн = [[УкрайнУкраина хэлэн]]
|үндэһэ_язгуур =~80,0 % — [[УкрайнУкраина үндэһэтэн]]<br />14,8 % — [[Ород үндэһэтэн]]<br />4,9 % — бусад арад түмэн<ref name="Ethnic composition of the population of Ukraine, 2001 Census"/>
|тогтносон_үйл_явдал1 =[[Зүблэлтэ Холбоо]]нһоо
|үйл_явдалын_огноо1 =[[1991]] оной [[8 һарын 24]]
|тэргүүнэй_нэрэ1 = [[Петро Порошенко]] (һунгагдаһан юрэнхылэгшэ)
|тэргүүнэй_нэрэ2 = [[Арсений Яценюк]] (гүйсэдхэгшэ)
|хуули_тогтоогшо = [[УкрайнУкраина хэлэн|укр.]] «Верховна Рада»<br />(«Дээдэ Зүблэл»)
|газар_нютаг_км2 = 603 549<ref name="Площадь">[http://ukrstat.org/druk/publicat/kat_u/2012/12_2012/zb_reg_2tom.zip Статистичний збірник «Регіони України» 2012. Частина І]{{ref-uk}} стр.21</ref><ref name="Земельный фонд">[http://land.gov.ua/zvitnist/statystyka.html Земельний фонд України]{{ref-uk}}</ref>
|нутгийн_талбайгаарх_эрэмбэ_дэс =46
|уһанай_процент = 7,0 %
|хүн_амай_тоосоо = 45 469 800 <ref>{{cite web|url=http://index.minfin.com.ua/people/|title=Население УкраиныУкраинын (1990-2013)|archiveurl=http://www.webcitation.org/6Gd6qlNml|archivedate=2013-05-15}}</ref>
|хүн_ам_тооцоолсон_он = 2013
|хүн_амай_нягтрал_нэгжэ_км2 = 61
|ХХИ_ангилал =<span style="color:#090;">һайн</span>
|ХХИ_эрэмбэ =76
|мүнгэн_тэмдэгтэ =[[УкрайнУкраина гривна]]
|мүнгэн_тэмдэгтэ_код = UAH
|интернет_домэйн = [[.ua]], [[.укр]]
|зүүлтэ =
}}
'''Украина''' буюу '''Украйн''' ({{Lang-uk|Україна}}) нь ЗүүнДурна [[Европо]]до оршихобайрладаг улас юм. Зүүн талаараа [[Ород]], хойто талаараа [[Белорусь]], баруун талаараа [[Польш]], [[Словак]], [[Унгар]], баруун урда талаараа [[РумынРумыни]], [[МолдавМолдави|Молдова]] (Мүнмүн маргаантай газар нутагнютаг болохболохо [[ТрансднистриаПриднестрови]]) орнуудтайоронуудтай хилэлэдэгхилэлдэг. Мүн урда таладань [[Хара тэнгис]], [[Азовой тэнгис]] оршодог. Ниислэл хото [[Киев]] юм.
 
== Түүхэ ==
[[Файл:Vasnetsov_Bapt_Vladimir.jpg|thumb|left|[[Киев]]эй хаан Владимир]]
УкрайнУкраина уласай түүхэ [[СлавСлавян|Зүүн СлавуудСлавянуудһаа]]һаа эхилээ. [[9-р зуун]]ай үедэ УкрайнайУкраинын газар нютаг [[Викинг|Викингүүдээр]] удирдуулһан Зүүн Славуудай иргэншил болохо [[Киевэй Русь|Киевэй Русиин]] түб байһан [[12-р зуун]]да хубаагдажа задарһан бэлээбэлэй. [[14-р зуун]]һаа хойшо УкрайнайУкраинын газар нютаг бүһэ нютагай хүширхэгхүсэрхэг гүрэнүүдэй хоорондо хубаагдажа, [[19-р зуун]] гэхэдгэхэдэ ихэнхэехэнхи хэһэг [[Ородой эзэнтэ гүрэн]]дэ шингэжэ, бусад [[Австри-Унгар]]ай эрхэ мэдэл дооро байба. Ородой [[Октябриин хубисхал]], [[Иргэнэй дайн]]ай дараа 1917—1921 оной хоорондо тусгаар тогтнолойтогтонолой түлөөхтүлөөхи үргэлжилһэнүргэлжэлһэн тэмсэл боложо, улмааруламаар УкрайнУкраина 1922 ондо [[ЗүблээлтэЗүблэлтэ Холбоо]]ной анханай бүгэдэ найрамдаха уласуудай нэгэ боложээ. [[Дэлхэйн хоёрдугаар дайн]]ай үмэнэхэн ба дараахан болон 1954 ондошье Крымые шилжүүлһэнэй дараа [[ЗСБН УкрайнУкраина улас]]ай газар нютаг баруун тиишэ тэлжээ. 1945 ондо ЗСБН УкрайнУкраина улас [[НҮБ]]-ын анханай гишүүн оронуудай нэгэ боложээ. 1991 ондо ЗХУ задарһанаар Украйн дахинУкраинадахин тусгаар тогтноһон улас болһон байна. ҮүнэйЭнэнэй үрэ дүндэ заха зээлынзээлэй эдынэдэй засагта шилжихэшэлжэхэ боложо, найман жэл дараалан эдынэдэй засагай уналтандуналтада орожээоробо. ГэбшьеГэбэшье шэнэ зуун эхэлһэнһэээхилһэнһээ хойшо эдынэдэй засаг тогтбортойтогтоборитой хүгжэжэ, [[ҮНБ]] -нь жэл тутамдабүридөө 7 хубиархубяар нэмэгдэжэ байна.
 
=== Үндэһэнэй сүлөөлэлгын хүдэлөөн ===
[[УкрайнУкраин]]ай үндэһэнэй сүлөөлэлгын хүдэлөөн [[20-р зуун]] эхинһээ эхилээ. [[Зүблөөлтэ Холбоо]] [[Польш]]иинын Баруун УкрайнУкраина [[аннекси]] һүүлдэ УПА ба ОУН байгуулдадаг. ОПУ-ын гэшүүнүүд — УкрайнайУкраинын үндэһэнэй баатарнууд.
 
== Зүүлтэ ==

Залуур