Франци

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Бүгэдэ Найрамдаха Франци Улас
République française
Түрын туг Түрын һүлдэ
Уряа: фр. "Liberté, Égalité, Fraternité"
«Эрхэ сүлөө, эрхэ тэгшэ байдал, аха дүүгэй холбоо»
Түрын дуулалай нэрэ:
фр. "La Marseillaise"
«Марселийн дуулал»

Ниислэл Grandes Armes de Paris.svg Парис
Албан хэлэн Франци
Түрэ засаг Арадшалһан гурим, хахад юрэнхылэгшын
бүгэдэ найрамдаха засагтай
 -  Юрэнхылэгшэ Эмманюэль Макрон
 -  Юрэнхэй һайд Эдуар Филипп
Уласай хурал франци Parlement français
→ «Франци уласай хурал»
 -  Дээдэ танхим франци Sénat
→ «Сенат»
 -  Доодо танхим франци Assemblée nationale
→ «Үндэһэнэй хурал»
Байгуулха
 -  Вердунай хэрээ 843 он 
 -  Одоогын үндэһэн хуули 1958 оной 10 һарын 5 
Дэбиcхэр газар
 -  Бүхэлдээ 674 843 км2 
Хүн зон
 -  Тоосоо (2017) Increase 66.991.000[1] (20)
ДНБ (ХАШТ) 2016 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $2 733 ехэ наяд[2] (10)
 -  Нэгэ хүндэ $38 128 (24)
ДНБ (Нэрлэһэн) 2016 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $2 463 ехэ наяд[2] 
 -  Нэгэ хүндэ $42 314 (28)
ОТББЭ (2008) 32.7 
ХХИ (2016) Increase 0,897[3] (маша һайн) (21)
Мүнгэн тэмдэгтэ Евро (EUR)
Сагай бүһэ +1 (Түб Европын саг)
Интернет домэйн .fr
Телефоной код +33

Франци (францяар France) гү, али албан ёһоор Бүгэдэ Найрамдаха Франци Улас (францяар République française) — Европын болон Ехэ Найманай улас. Европодохи үндэһэн оронһоо гадна далайн санаахи газар нютагтай. Францын үндэһэн орон урда зүгэй Газарай дундада тэнгисһээ, хойто зүгтэ Ла-Маншын хоолой, Хойто тэнгис, зүүн зүгэй Рейн мүрэнһөө баруун зүгэй Атлантын далай хүрэнэ. Францишууд эхэ ороноо геометриин дүрсэһөө шалгаалжа L’Hexagone гү, али «зургаалжа» гэһэн нэрлэхэ олонтоо. Франци — Хахад-юрэнхылэгшын засаглалтай бүгэдэ найрамдаха улас болоод хуули тогтоохо, гүйсэдхэхэ болон шүүхэ засаглал нэгэдэмэл. Ниислэл хото — Парис. Эхэ газарай Франци Бельги, Люксембург, Герман, Швейцари, Итали, Монако, Андорра, Испани уласуудтай хилэлэдэг. Мүн Францын газар нютаг болохо Франциин Гвианани Бразил, Суринам уласуудтай, Синт-Мартен Нидерландын Антилын аралнуудтай тус тус хилэ залгана. Ла-Маншын хоолойгоор Ехэ Британитай залгадаг. Франци гээшэ нютаг дэисхэрээрээ Европын холбооной эгээн томо улас орон болоод (Орос Украина хоёрой һүүлдэ) Европын гурбадахи томо улас орон мүн. Парис болбол Франциин ниислэл хото болон Лион, Марсель, Тулузэ ба Лилль урда оронойнгоо эгээн томо хото.

Франци XVII болон XVIII зуун жэлдэ Европодохи ударидалгын үүрэгтэй ба хэтэ хүсэрхэг томо гүрэн байгаа. Илангаяа Францин улас түрын бодолгын ба соёлой талаархи харизма удхатай байна: XIV Людовик хаанай ордон Европын абсолютис уласуудай үльгэр жэшээ байгаад, Франциин хубисхал ба Эрхэтэн хүнэй эрхын тухай тунхаглал олон улас оронуудта арадшалалай хүгжөөхые туһалба. Франци далайн саада хоёр удаа колониальна эзэнтэ гүрэниие байгуулба. Түрүүшын эзэнтэ гүрэниинь Хойто Америкын томо хубиие эзэлээ һэн ба XVIII зуунай дундада Долоон жэлэй дайнай үрэ дүндэ үгы болоһон байгаа; Африкада түблэрһэн хоёрдохи эзэнтэ гүрэн XIX зуун жэлһээ XX зуун жэлэй хүрэтэр дэлхэйн хоёрдохи томо эзэнтэ гүрэн байгаа. XXI зуун жэлдэ Франци Германитай зэргэлэн евроинтеграцилгын жолоогшо гүрэн гэгдэнхэй.

Франци үндэһэн хуулиин ёһоор хубаагдашагүй, шажанһаа амяарлаһан, арадшалһан ба ниигэмэй улас юм.[4] Үндэһэн хуулинь «арадай бэелүүлһэн, арадай түлөө арадай засаглалые» тунхагдана. Хүнэй хүгжөөлгын индексын талаар (2015), Франци дэлхэйдэ 21 һуури эримбэ дээрэ жагсана.[5] Нэрлэһэн дотоодын ниитэ бүтээгдэхүүниие хэмжэбэл, Франци хадаа зургаадахи томо арадай ажахы мүн.[2] 2016 ондо Франциин нэгэ хүндэ худалдан абаха шадабари 19 254 евро байгаа (харисуулбал, Германи 21 879 евро, Ехэ Британи 21 141 евро).[6] Амидаралай түбшэн, болбосоролой түбшэн ба дундажа наһалалта үндэр байна[7]. Дэлхэйн эгээн аялан ябадаг улас гүрэн болоод жэл бүри 83 шахуу сая хари уласай туристнуудые угтана.[8][9]

Франци НАТО оронуудай дунда гурбадахи ехэ зэбсэгтэ хүсэниие даажа, Европын холбооной эгээн олон сэрэгтэй юм. НҮБ-ын Аюулгүй байдалай зүблэлэй табан байнга гэшүүдэй нэгэн болоод, 2010 байдалаар дэлхэйдэ гурбадахи олон сүмын зэбсэгтэй атом гүрэн юм.[10] Тус улас Европын холбооной ба Нэгэдэһэн Үндэһэтэнэй Байгуулгын үндэһэлэгшэ гэшүүн, Франкофониин, Ехэ Долооной, Ехэ Хориной, НАТО-гой, Эдэй засагай хамтын ажаллалгын ба хүгжэлтын байгуулгын (OECD), Дэлхэйн худалдаанай байгуулга (WTO) ба Латын холбооной гэшүүн мүн.

Парисай 2015 оной 11 һарын 13-ай терактын һүүлдэ эхэ газарай Францида онсогой байдал үнгэрнэ.

Газар зүй[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Юрэнхы мэдээсэл[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Франциин топографи

Европодохи «Франциин эхэ газар» (France métropolitaine) 543 965 дүрбэлжэн километрын талмайтай. Европын эгээн томо улас оронуудай нэгэн боложо, элдэб янзын ландшафтын түрэлтэй байна. Эхэ газарай Франциин газарай гадаргын гурбанай хоёрые тэгшэ тала эзэлнэ. Үлэхэ хэһэгтэнь Альпын уула (Баруун Европын эгээн томо нюруу), Пиренейн уула, Юра, Түб үндэрлиг, Восжын гүбээ зэргэ уула нюрууд байна. Далайда 4 гарасатай: Ла-Манш, Хойто тэнгис, Атлантын далай, Газарай дундада тэнгис. Франци уласай эрьеын бүһэ нютагынь 5 500 км.

Уларил[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Уларилай гурбан түлэбтэй:

  • баруун хэһэгтэ далайн шииглиг уларилтай
  • урда зүгтэ Газарай дундада тэнгисэй уларилтай
  • түб ба зүүн хэһэгээрээ эхэ газарай уларилай шэнжэ булюу байна.

Можо нютагууд[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Франци хадаа 18 можо нютагта хубаагдана[11]. Эдэһээ 13 можо нютагууд Европодо байрлажа, ондоо табаниинь Франциин далайн саадахи нютаг дэбисхэрнүүд (France d’outre-mer (FOM))Франциин Гвиана, Гваделупа, Мартиникэ, Майотта ба Реюньон. Можо нютагууд дотороо 101 «департаменттай» (аймаг). Аймагууд сааша 342 «аррондисман» (тойрог), 4058 «кантон» (сомон), 36766 «коммун» (һуурин газар) боложо задардаг.

Түүхэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

985 онһоо 1947 оной болотор Франциин газар нютагай хубилалта

Эртэ балар үе[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Франци орондо хуушан шулуун зэбсэгэй үедэ хамаардаг хадын сүг зураг олон байна.[12] Алдарта Ласко агынхи гэхэдэ 19 600 жэлэй тэрэдээ зурагдаба.[13] Мүльһэн галабай түгэсхэлдэ (МЭҮ 10 000) дулааржа, МЭҮ 7 000 оной үеһээ шэнэ шулуун зэбсэгэй үедэ дэбжэжэ, газар таряалан бии болоһон.[13] МЭҮ 3000 онһоо алтан, зэд, хүрэл түмэрэй ээрэдэ дэвжээ. Энэ үеэ түлөөлһэн Карнак шулууд гэжэ газар байдаг.

МЭҮ 600 оной шахуу эртын грек худалдаашад Франциин урда эрьедэ Массили гэжэ һуурижаһан Франциин эгээн эртын хото юм.[14] Энэ үедэ Альпые дахаад кельт угсаанай отог аймаг Францида нэбтэрэн байгаа. Римэй түүхэ бэшэгтэ бэшэһэнээр энэ үе, тэрэнһээ хойшо Франциие «Галли» (лата Gallia) гэгдэжэ байгаа. Галли Франциие ганса бэшэ, хойто Итали гэхэ мэтэ эрьен тойрониие хамарһан нэрэ. МЭҮ 390 ондо галл Бренн гэһэн толгойлогшо Римые добтолжо байгаа. МЭҮ 125 ондо Галлиин урда хэһэгые Римэй эзэнтэ гүрэн эзэлжэ Provincia Romana[15] гэһэниинь мүнөөгэй «Прованс» нютагай нэрэ болобо. МЭҮ 52 ондо кельтын аверн аймагай Верцингеториг галлай сэрэгые хураан засажа Юлий Цезарьтай тэмсээд бараагүй.[16] Римэй мэдэлдэ байһан табан зуун жэлэй Галлида Лион (Галлиин түб байһан) мэтын олон хото Римэй хэсээр дэлгүүр, театр, амфитеатр, халуун уһанай онгосотой байдалаар баригдажа байгаа.[17] V зуун жэлдэ герман угсаанай аймагай добтолгоо шэрүүдэжэ[18] Римэй үеэ түгэсхэһэн байна.[19]

Дунда зуун жэлэй үе[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Хойто хизгаарта байһан франкууд дабшажа түб Галлиие эзэлжэ абаба. 498 ондо I Хлодвиг хаан католик шажанда ороһон түрүүшын герман байлдан дахуулагша болобо. Франкууд хэрээснэг боложо христосой шажантан болоод, аажамаар герман буса роман түрэлэй хэлэтэн боложо галлшуудһаа илгарһангүй тула Галлиие хойшодо Франк улас гэдэг болобо. I Хлодвиг наһа бараһанай һүүлдэ дүрбэн хүбүүниинь уласые хубаан захиржа, һүүлдэнь гурбан, хоёр болоод 679 ондо III Теодорих дахин нэгэдхэжэ абаба. Хаанай обогой шадал доройтохо үедэ ордоной даамал Пипин түрэ эрюулжэ уласай хаан (752–768) һуугаад тэрэнэй орон залгаһан Ехэ Карл (800–814) хойто, урдагүй газар нютагаа ехээр тэлэбэ. 843 ондо Верденэй хэрээгээр Карлын гурбан аша эзэнтэ гүрэниие хубаахада баруун хэһэгынь Халзан II Карлда ерэһэниинь томорһоор XIII зуунһаа хойшо түүхэдэ «Франци» гэгдэһэн юм.[20]

IX зуунда викингүүд добтолһоор хойто эрьедэ Норманди гүнлигые (911–1204) байгуулжа, харин Франциин хаанай хүсэн доройтожо ниислэл захиржа байгаа. Иимэһээ 987 ондо Каролингүүдэй удам түлхигдэжэ, капеттан (987–1328) хаан шэрээнээ гаража ерэһэн. Тигээд Хэрээһэтэнэй аян дайн, дотоодын шажанай бодолгоготой (1170 оной вальденсүүдэй хүдэлөөн, 1209–1229 оной альбигойн дайн) тэмсэжэ байгаа. Хаанай титим 1328 ондо валуа, хоёр зуунай һүүлдэ бурбон (1589–1792) обогтондо шэлжэбэ. Зуун жэлэй дайнда (1337–1453) эхилээд Англи эзэрхэн дабшаһаншье, Франци илажа газар нютагаа хадагалжа түгэһэн энэ үедэ зоригто Жанна д’Арк тодорһон бэлэй.

Шэнэ түүхэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

XI Людовик хаанай (1461–1483) үеһээ хаанай эрхэ хизгааргүй боложо, Францишье һүүлшын зуун жэлдэ Европын улас түрын гол тоглогшо, франци хэлэн Европын изагууртан ангиин хэлэн болонхой. 1494–1559 ондо Франци улас Италиин дайнда оролсобо. Улас дотор шэнэ протестант, хуушан католик номоор талаһан дайтажа 1572 оной Варфоломейн һүни 30 000 хүн алагдажа байһан. 1635–1659 ондо Испани, 1672–1678 ондо Һолландтай байлдажа, 1688–1697 ондо Пфальцын, 1701–1713 ондо Испаниие залгамжахын түлөө дайнда хушуун дүрэжэ үнгэрөө.

Энэнэй хажуугаар Жак Картье далайшан 1534 ондо Америкэ түбиин Ньюфаундлендта газардаһанһаа эхилэн, Франци колонизировалха аянда мордоһон. Эхинэй ээлжээндэ Шэнэ Франци гэһэниие 1763 ондо Долоон жэлэй дайнда алдажа, Карибын тэнгисэй Франциин Вест-Инди колониһоо ехэнхинь Франциин мэдэлдэ үлэжэ, Һаити, Сен-Луи зэргэ зарим амяарлан тусгаар тогтонобо. 1624 ондо Баруун-хойто Африкын Сенегалда газардажа, 1763 ондо Урда Америкэдэхи Гвианые колонизировалан абаба. Британитай колони булаацалдаад онд Шинэ Францыг алдан ялагдав. Һэргэн мандалтын энэ үедэ Антуан Лавуазье мэтэ олон эрдэмтэн түрэжэ гараба.

1789 ондо Бастилиин гиндангые эзэлжэ абаһанаар эхилһэн хубисхал хаанай хэмжээгүй эрхые хэмжээтэ эрхэ болгоод зогсолгүй хүнэй эрхэ, эрхэтэнэй эрхые тунхаглажа, 1792 ондо Бүгэдэ Найрамдаха Франци Уласые байгуулба.[21] Европын бусад ороной хаашуул шэнэ дүримые үзэн ядажа, Франци хаанай хуушан эрхые һэргээхые оролдожо уласхоорондын тэмсэлдээн болоһоншье һаа хүсэеэ абаһан Франциин хубисхалшад 1792–1802 оной хоорондо бүгэдые илан диилэбэ. Францида 1793-1796 оной хоорондо 200 000 – 450 000 хүнэй ами үрэгдэһэн гэнэ.[22] Наполеон Бонапарт 1799 ондо засагай эрхые абажа 1804 ондо Франциин хаан болобо. Франциие эсэргүүсэһэн Ехэ Британи тэригүүнтэй Европын оронуудтай Франци хамаатануудайнгаа хамтаар дайтажа бүгэдые диилэжэ харьяа нютагаа тэлэн томорһон болобошье 1812 ондо Оросые баралгүй бусаад 1815 ондо Ватерлоодо илагдаһанаар уг нютагтаа эрьен буужа, бурбон обогтон хаанай һууринда дахин (1815–1830) гараба.[23] 1830 оной долодугаар һарада түрэ хубисажа, бүгэдэ найрамдаха улас хоёр дахин удаагаа байгуулагдаба. Энэнэй жэшээгээр 1848 ондо Европо даяар хубисхал гаража богоолшолгоһоо татагалзажа, һунгуулида бүхы ангиин эрэшүүд һанал үгэдэг болоһон юм. 1870 ондо Германи нэгэдэн байгуулагдахада эсэргүүсэн байлдажа байһаншье һаа, илагдан Эльзас-Лотарингиие алдаба.

XX зуун жэл [заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

1940 ондо Нацис Германида буужа үгэһэн Виши Франциин тэригүүн Петен маршал Һитлертэй гараа барилсана

Дэлхэйн нэгэдүгээр дайнда Антантын, хоёрдугаар дайнда Холбоотоной тала гээд мүн Германиин эсэргүү талада багтан дайтажа байгаа. Дэлхэйн нэгэдүгээр дайнда хүн зонойнгоо 4% (1,2 сая) алдаһан[24]. Дэлхэйн хоёрдугаар дайнда 55 000 хүн (1.35%) наһа бараба. Дайнда үндэһэн ороноо эзэлүүлжэ баларһан Франци дайн дууһахада уласаа босхон колони руугаа эрьежэ хандаһан. Энэдхэг-Хитадай хахад аралдахи колониёо һэргээхые хүсэһэншье һаа, вьетнамшүуд буужа үгэһэнгүй 1954 оной Женевын бага хуралаар коммунис, коммунис буса хоёр улас болоод Францида олдохо хүг үнгэрбэ. Тэрэ жэл эгээн шухала колони Алжир Францида эсэргүүсэн бодожо, 1962 ондо һанаһандаа хүрэхэтэй зэргэсэн 1956 ондо Тунис, Марокко, 1960 ондо бусад олон орон Франциһаа тусгаар тогтоноһон. Франциин харьяанда үлдэһэниинь баһа үсөөнгүй болоод мүнөөгэй Франциин далайн саада аймаг ба нютаг дэбисхэр гэдэг.

1958 оной 10 һарын 14-дэ Францида шэнэ үндэһэн хуули мүрдэжэ эхилһэнээр мүнөөдэр үргэлжэлдэг «Табадугаар бүгэдэ найрамдаха улас» гэһэн үе хугаасаан эхилэнхэй.[25] Гол хубилалта гэбэл парламентын эрхэ мэдэл дабамгайлжа байһаниие халажа юрэнхылэгшын эрхэ мэдэл дабамгай болоһон хэрэг юм. Тэрэ үедэ Шарль де Голль (1959–1969) юрэнхылэгшэ байгаа. Дайнай һүүлдэ хурдасатай ажүйлдбэржэжэ, ниигэмэй бүхы һалбар дэбжэбэ. 1960 ондо сүмын зэбсэгтэй болоһон. Мүн НАТО, Европын холбоониие байгуулаа һэн.

Эдэй засаг[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Эдэй засагай үзүүлэлтэнүүд
Ажалгүйдэл 9,5%2017 оной 2 квартал<[26]
ДНБ нэмэгдүүлгэ 0,5%2017 оной 2 квартал[27]
Инфляци 1%2017 оной 9 һара[28]
Уласай үри $5,250 тэрбум2017 оной 3 һарын 31[29]
Ядуурал 5,7%2017 он[30]

Франци хадаа Дотоодын ниитэ бүтээгдэхүүнээр дэлхэйн табадахи арадай ажахы юм. 2002 оной 1 һарын 1-һээ Франци франкын орондо евро орлуулһан байна. Францида 28,1 сая хүн эдэй засагай хубида эдэбхитэй байна. Ажалгүйдэл 2009 ондо 9,1%, 2008 ондо 7,4% байгаа.

Экспорт[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Франциин эгээн томо экспортын бүтээгдэхүүн хадаа [31]

  • машина ба машинын сэлбэг хэрэгсэл
  • ниидэхэ онгосо
  • пластик бүтээгдэхүүн
  • химиин бодос
  • эм
  • түмэр ба ган
  • ундаан

Франциин экспортын гол клиентууд Германи 16,7%, Бельги 7,5%, Итали 7,5%, Испани 6,9%, Ехэ Британи 6,9%, АНУ 5.6%, Нидерланд 4,3% (2012 он).[31]

Импорт[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Франциин импортын эгээн томо үгүүлэл хадаа [31]

  • машинын сэлбэг хэрэгсэл
  • машина
  • газарай тоһон
  • ниидэхэ онгосо
  • пластик бүтээгдэхүүн
  • химиин бодос

Франциин импортын гол клиентүүд Германи 19,5%, Бельги 11,3%, Итали 7,6%, Нидерланд 7,4%, Испани 6,6%, Ехэ Британи 5,1%, Хитад 4,9% (2012 он).[31]

Энергетикэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Улас гүрэн соо хэрэглэдэг сахилгаан зайн галай 77%-ые атомой сахилгаан станци үйлэдбэрилнэ.

2007 ондо 535,7 тэрбум кВт/саг сахилгаан эршэм хүсэн гаргажа, 447,2 тэрбум кВт/саг сахилгааниие ашаглаһан байна. 2008 ондо 58,69 тэрбум кВт/саг экспортировалагдажа, 10,68 тэрбум кВт/саг импортировалагдаһан байна.[31]

Хүн зон[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

2017 оной 1 һарын 1-нэй байдалаар, Франци эхэ орондо 64 859 773 хүн, далайн саадахи нютаг дэбисхэртэ 2 131 227, ниилбэри Франц уласта 66 991 000 хүн амидаржа байна.[32] Хүн зоной нягта һиирэгынь — 103 хүн/км²[33]. Энэ үзүүлэлтээр Европын холбооной уласуудай дунда 14-дэхи һуури эзэлнэ. 2006 оной байдалаар хүн зонойнгоо 10,1 % хари гүрэнэй гарбалтай (түрэхэдээ Франциин эрхэтэн байгаагүй), тэрэнэй дунда 4,3 % Франциин эрхэтэнэй иргэншэлые абаба[34].

Шажан мүргэл[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

2008 оной Франциин тоо бүридхэлэй хүреэлэнэй (INSEE) мэдээсээр, (Le Monde һонин, 2015 он[35]):

Хотонууд[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Paris - Blick vom großen Triumphbogen.jpg
Парис
Marseille.arp.750pix.jpg
Марсель
Lyon 1.jpg
Лион
Toulouse Capitole Night Wikimedia Commons.jpg
Тулуза

Дугаар Хото Нютаг можо Хүн зон

Nice-night-view-with-blurred-cars 1200x900.jpg
Ницца
Nantes 2005 6.jpg
Нант
Absolute Pl marche aux cochons 01.JPG
Страсбург
Tour de la Babote Montpellier.JPG
Монпелье

1 Парис Иль-де-Франс 2 220 000
2 Марсель Прованс — Альпа — Кот Д'Азур 858 000
3 Лион Овернь — Роно — Альпа 507 000
4 Тулуза Окситани 466 000
5 Ницца Прованс — Альпа — Кот Д'Азур 344 000
6 Нант Пеи-де-ла-Луар 298 000
7 Страсбург Гранд-Эст 276 000
8 Монпелье Окситани 275 000
9 Бордо Шэнэ Аквитани 247 000
10 Лилль О-де-Франс 234 000
11 Ренн Бретань 213 000
12 Волгоград Волгоградай можо 1 021 244
13 Реймс Гранд-Эст 183 042
14 Һавр Норманди 183 042
15 Сен-Этьен Овернь — Роно — Альпа 170 761
16 Тулон Прованс — Альпа — Кот Д'Азур 165 584
17 Гренобль Овернь — Роно — Альпа 160 779
18 Дижон Бургунди — Франш-Конте 153 668
19 Ним Окситани 151 075
20 Анжер Пеи-де-ла-Луар 151 056
[36]

Туризм[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Хари гүрэнэй туристнуудай 81,9 саятайгаараа (2007 оной байдал) Франци Испаниин (2006 ондо 58,5 сая) ба АНУ-ай (2006 ондо 51,1 сая) урда дэлхэйн эгээн туристнуудай дуратай гүрэн болоно. 81,9 сая хүнэй тоодо Францида 24 сагһаа богони байдаг хүнүүд, жээшэнь Францяар Испани гү, али Италида ябадаг зон, ороногүй. Франциин онсолиг гээшэ маша соёлой талаар баян хотонууд (нэн түрүүнь Парис), пляжууд ба курортнууд, уулын санын курортнууд болон сэбэр һайхан хүдөө нютагууд (ногоон туризм) юм. Гэнтэ туризмын гадна Франциин Дээдэ Пиреней департаментын Лурд хотодо жэл бүри шажанай ошожо мүргэгшэд ороно. Франциин алдартай турис суурхаһан юумэнүүд (2003 оной орогшын тоогоор жагсааһан): Эйфелиин самхаг (6,2 сая хүн), Лувр музей (5,7 сая хүн), Версаль ордон (2,8 сая хүн), Орсэ музей (2,1 сая хүн), Илалтын хаалга (1,2 сая хүн), Жорж Помпидугэй түб (1,2 сая хүн), Мон-Сен-Мишель (1 сая хүн), Шато-де-Шамбор (711 мянган хүн), Сент-Шапель (683 мянган хүн), Дээдэ Кёнигсбург (549 мянган хүн), Пюи-де-Дом (500 мянган хүн), Пикассогой музей (441 мянган хүн), Каркассон (362 мянган хүн).

Зүүлтэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

  1. Bilan démographique 2016 (fr). Institut national de la statistique et des études économiques (2017-01-17).
  2. 2,0 2,1 2,2 [1] Уласхоорондын валютын сан.
  3. Human Development Report 2016. United Nations (2016).
  4. Article 1.
  5. Human Development Report 2016, S. 198 (PDF; 3 MB).
  6. GfK Kaufkraft Europa 2016
  7. World Population Prospects – The 2006 Revision (en) (PDF; 3 MB). UN.
  8. Die französischen Regionen. Französische Republik.
  9. „UNWTO“, abgerufen am 8. Januar 2015.
  10. Federation of American Scientists : Status of World Nuclear Forces (en). Fas.org.
  11. Code officiel géographique (fr). Institut national de la statistique et des études économiques.
  12. "Early human marks are 'symbols'".
  13. 13,0 13,1 Jean Carpentier (dir.), François Lebrun (dir.), Alain Tranoy, Élisabeth Carpentier et Jean-Marie Mayeur (préface de Jacques Le Goff), Histoire de France, Points Seuil, coll. « Histoire », Paris, 2000 (1re éd. 1987), p. 17 ISBN 2-02-010879-8
  14. The Cambridge ancient history.
  15. http://books.google.com/?id=ZEIEAAAAMBAJ&pg=PA76
  16. Carpentier et al 2000, p.44-45
  17. Carpentier et al 2000, pp. 53–55
  18. Carpentier et al 2000, p. 84
  19. Carpentier et al 2000, pp. 84–88
  20. "Treaty of Verdun".
  21. Censer, Jack R. and Hunt, Lynn. Liberty, Equality, Fraternity: Exploring the French Revolution. University Park, Pennsylvania: Pennsylvania State University Press, 2004
  22. "The Terror in the French Revolution"
  23. Blanning, Tim (April 1998). "Napoleon and German identity
  24. "France's oldest WWI veteran dies"
  25. Loi constitutionnelle du 3 juin 1958 portant dérogation transitoire aux dispositions de l'article 90 de la Constitution
  26. The unemployment rate decreased by 0.1 points in Q2 2017.
  27. France Gross Domestic Product (GDP). Investing.com. 29 March 2017 үдэртэ хандаһан.
  28. https://www.insee.fr/en/accueil
  29. Banque de France. 2017-07-09 үдэртэ хандаһан.
  30. [2]
  31. 31,0 31,1 31,2 31,3 31,4 Export Partners of France. CIA World Factbook (2012). 23 July 2013 үдэртэ хандаһан.
  32. Bilan démographique 2016 (fr). Institut national de la statistique et des études économiques (2017-01-17).
  33. La France et ses territoires / Coordination : Luc Brière, Suvani Vugdalic. — Institut national de la statistique et des études économiques, 2015. — P. 75. — 172 p.
  34. Отчёт INSEE «Население страны по гражданству»
  35. Alexandre Pouchard et Samuel Laurent (2015-01-21). Quel est le poids de l'islam en France ?. Le Monde. 2016-01-31 үдэртэ хандаһан.)
  36. Populations légales 2014, 2017 оной 3 һарын 30 хангагдаһан.
Ехэ Найман
 · Flag of France.svg Франци  · Flag of Italy.svg Итали  · Flag of Canada.svg Канада  · Flag of Germany.svg Германи  · Flag of the United States.svg Амеэрикын Нэгэдэһэн Улас  · Flag of the United Kingdom.svg Ехэ Британи  · Flag of Japan.svg Япон  · ОрХУ Ородой Холбооной Улас
Европо
LocationEurope.png Австри · Азербайджан · Албани · Андорра · Беларусь · Бельги · Болгари · Босни ба Герцеговина · Ватикан · Германи · Греци · Гүржи · Дани · Ирланд · Исланд · Испани · Итали · Казахстан · Кипр · Оросой холбоото улас · Латви · Литва · Лихтенштейн · Люксембург · Македони · Мальта · Молдави · Монако · Нидерланд · Норвеги · Нэгэдэһэн Хаанта Улас · Польшо · Португал · Румыни · Сан-Марино · Серби · Словак · Словен · Турк · Унгар · Украина · Финланд · Франци · Хорвати · Черногори · Чехи · Швейцари · Швеци · Эстони