Якутск хотын Преображениин кафедральна собор
Якутск хотын Преображениин кафедральна собор — трапезнатай ба шатарта хонхотой, тоосхоор баригдаһан табан оройто һүмэ болоно. Энэ һүмэ Якутск хотын эгээн урданай, мүнөө хүртэр үлэжэ хосорһон һүмэнүүдэй нэгэниинь юм.
Түүхэ
[Заһаха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]һүмэ барижэ эхилхэ ажал 1-дэхи гильдиин купец Михаил Соловьевой хандивлаһан мүнгөөр 1826 оной туршада загшалагдаһан байна. Хэрэгтэ хабаатай барилга тэрэнэй хүбүүд Алексей Максим хоёроор 1846 ондо дүгнэгдэжэ, тэрэ жэлдээ һүмэ адисһан түүхэтэй. Епископ Дионисий 1868 ондо монашество зэргэ абаһанай урда-хойтохоно нэгэ хэһэг хугасаа соо тус һүмэхиин настоятель байһан юм. Энэ хүн якут хэлэнэй грамматикын анханай үндэһэ һуури табигшадай нэгэн гэжэ мэдээжэ болоһон бөгөөд һүнэһэнэй нангин бэшэгүүдые якут хэлэн дээрэ оршуулһан габьяатай. Һүмэ соо амяараа бүтээгдэдэг зарим суглаанууд болон албанууд якут хэлэн дээрэ ябуулагдадаг һэн, тиимэһээ нютагай уугуул зониие улам бүри олоор татадаг байгаа.
1930-хи онуудта шажанай эсэргүү бодолгын хүрээндэ тус һүмэ хаагдажа, бузарлагдаһан түүхэтэй. Хаагдаһанайнь һүүлдэ хуушан һүмэ соо элдэб янзын эмхи зургаанууд байрлажа байһан бөгөөд тэдэнэй эгээн һүүлшиинь номой сан байжа таараа.
1993 ондо Якутскын епархиин нээгдэһэнэй һүүлдэ һүмэ һэргээжэ бодохо арга боломжо бий болоо. Дарааша жэлынь һүмэ епархида тушаагдажа, тэрэ үеһөө хотын захиргаанай дэмжэлгээр шата дараатайгаар һэргээн босгохо ажал эхилһэн байна. 2001 ондо һүмэ дахин адисһан түүхэтэй. 2005 ондо епископой кафедра тус һүмэ соо зөөжэ абшарагдаһан бөгөөд тэрэ соборно һүмэ боложо хубирһан юм[1][2][3].
найруулжа бэшэлгэ
[Заһаха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]Тус һүмэ Якутск хотын дэбисхэр дээрэ, Кировой гудамжанда байрлана. Һүмэһөө холгүйгөөр Гражданска дайнай жэлнүүдтэ Соведудай засаг тогтоохо тэмсэлдэ ами наяа алдаһан 30 тэмсэгшэдэй бүлэгэй соохор байрлажын байна.