Хангыль

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
"Хангыль" хангыль үзэг бэшэгээр

Хангыль (солон. 한글) буюу Хойто Солонгосоор жүсонгыль (солон. 조선글) - солонгос хэлэные тэмдэглэдэг албан ёһоной үзэг бэшэг юм. Хүн түрэлхэтэн олон жэлэй хэлэн хэрэглэжэ байгаад хэлэнэй олон хязгаарые дабана туулахай тулда үзэг бэшэг зохёон хэрэглэхэ боложээ. Мүнөөдөр хүн түрэлхэтнэй хэрэглэжэ байгаа хэлэнэй тоо нэгэ мянга холо дабаад байгаашье 100 аадхан үзэг бэшэг хэрэглэдэг гэнэ. Түүнэй доторһоо Солонгос үзэг хэрэглэгшэдэй тоогоор дэлхэйдэ эхэнэй арбада багатадаг. Дэлхэйн олон үндэһэтэнүүд өөрһэдэй хэлэные тэмдэглэхэй тулд үзэг бэшэг зохёожо хэрэглэхэ болһоншье хангыль шигэ тодорхой саг үедэ тусгай хүн соо шэнээр үзэг бэшэг зохёожо, уласай үзэг бэшэг бологоһон түүхэ дэлхэйдэ хобор. Түүншэлэн шэнэ үзэгэй талаархи тайлбараа ном болгон хэблүүлһэн түүхэндэ байгаагүй хэрэг болжээ. Илангаяа үзэг зохёоһон заршим болон үзэгэй хэрэглээнэй талаархи тайлбар дээрэ бэшэһэн онолые дэлхэйн хэлэн шэнжээшэд үндэрөөр үнэлдэг. Хангылиие 15 зуунай дунда үедэ Сойжүн хаан ордоной эрдэмтэн мэргэдээр зохёолгоһон (тухайн үедэ Хүнминжоным гэжэ нэрлэжэ байба) ба дэлхэйдэ хамагай шэнжэлхэ ухаанай үндэһэтэй бэшэгэй нэгэ бүгөөд солонгосшуудай соёл, шэнжэлхэ ухаанай хүгжэлдэ үнэтэй хуби нэмэр оруулжээ.

Хүнминжоным зохёолой нэгэ хуудаһан

Одоо Хүнминжоным уласай үнэтэ соёлой үбын 70 дугаарта тэмдэглэгдэжэ, 1997 оной 10 һарда ЮНЕСКОгой дэлхэйн соёлой үбэдэ бүртгэгдэһэн.

Хангылиин үзэгүүд[заһабарилха]

Хашалганууд[заһабарилха]

Үзэг Урда Солонгос Хойто Солонгос
киёк (기역) киык (기윽)
ниын (니은)
тигыт (디귿) тиыт (디읃)
риыль (리을)
миым (미음)
пиып (비읍)
сиот (시옷) сиыт (시읏)
иын (이응)
чиыт (지읒)
чхиыт (치읓)
кхиык (키읔)
тхиыт (티읕)
пхиып (피읖)
хиыт (히읗)

Аялган[заһабарилха]

Үзэг Урда Солонгос Хойто Солонгос
ссангиёк (쌍기역) твэнгиык (된기윽)
ссандигыт (쌍디귿) твэндиыт (된디읃)
ссанбиып (쌍비읍) твэнбиып (된비읍)
ссансиот (쌍시옷) твэнсиыт (된시읏)
ссанджиыт (쌍지읒) твэнджиыт (된지읒)

Зүүлтэ[заһабарилха]