Хилгааһан хорхой

Wikipedia сайтһаа мэдээлэл
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Хилгааһан хорхой (Nematoda)
CelegansGoldsteinLabUNC.jpg
Caenorhabditis elegans
Soybean cyst nematode and egg SEM.jpg
Heterodera glycines
Roundworm.jpg
Хилгааһан хорхой
Eophasma jurasicum.JPG
Eophasma jurasicum
Биологиин классификаци
Аймаг: Амитан
Хүрээ: Хилгааһан хорхой (Nematoda)
Рудольфи, 1808
Анги

Adenophorea
   Дэд анги Enoplia
   Дэд анги Chromadoria
Secernentea
   Дэд анги Rhabditia
   Дэд анги Spiruria
   Дэд анги Diplogasteria

Нематода (лат. 'Nematoda'), Хилгааһан хорхой (монг. Хялгасан хорхой) — һээр нюруугүйн амитадай нэгэ хүрээ. Дээдэ карбонһоо хойшо мэдэгдээдэ байна. 20 мянган тухай зүйл бэшэгдэһэншье[1][2], хамта дээрэ 1 сая зүйлнүүд байдаг[3].

Үегүй, хилгааһан дүрсэтэй, ээрүүл дүрсэтэй, (эмэ хорохой шэнгэнээр) лонхо буюу нимбэгэ дүрсэтэй бэетэй, хүндэлэнэйнь хэмжээ түхэреэн юм. Сүлөөтэй хилгааһан хорхойнууд маша заахан — 0,05-5 мм (шэнгэнээр 50 мм хүрэтэр); шэмэгшэ зүйлнүүд жиртээ бишыхан байнашье, зарим зүйлнүүдэй утань 20—40 см буюу 8,4 м (халимай ихэсһээ Placentonema gigantissima) хүрэнэ. Кутикула тээшэ гиподерма байна. Утаашаа, нэгэ дабхаряатай балсантай. Мэдэрхын эрхэтэнүүд — уралай папиллууд (тобшонууд), мэдэрхын шэрхэгүүд, үнэрдэхын амфидууд; зарим зүйлдэ — нюдэн (фоторецепторнууд).

Олон зүйлнүүд сенсор-булшархайта фазмид эрхэтэтэй, сүлөөтэй хилгааһан хорхойнуудай бэеын хойто туйлда — терминаль һүүлэй булшархайнууд байна (энэнэй секрет субстратда хадаха үүргэ гүйсэдхэнэ). Сүлөөтэй хилгааһан хорхойнуудай бүхы бэе арһан булшархайтай. Буртагай эрхэтэн — нэгэ эстэй хүзүүнэй булшархай юм. Амяар бэлгэтэй. Үндэгэлнэ, шэнгэнээр найрална. Сүлөөтэй хилгааһан хорхойнуудай нян, замаг, детрит эдеэнэ; зарим зүйлнүүд мяхашад, олон зүйлнүүд — амитадай, мөөгын ба ургамалай шэмэгшэд (уша санхада оруулна) юм.

2 дэд ангитай — аденофорей ба сецернент (ондоо системэдэ — 3 дэд ангитай). Даяар Дэлхэйдэ тэнгисдэ, далайда, уһанда ба хүрьһэндэ дэлгэрүүлэгдэнэ.

Зүүлтэ[заһабарилха]

  1. Hodda, M. (2011) Phylum Nematoda Cobb, 1932. In: Zhang, Z.-Q. (Ed.) Animal biodiversity: An outline of higher-level classification and survey of taxonomic richness. Zootaxa, 3148, 63–95.
  2. Zhang, Z. (2013). Animal biodiversity: An update of classification and diversity in 2013. In: Zhang, Z.-Q. (Ed.) Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013). Zootaxa, 3703(1), 5–11. Загбар:Doi
  3. Lambshead PJD (1993). «Recent developments in marine benthic biodiversity research». Oceanis 19 (6): 5–24.

Холбооһон[заһабарилха]