Эдэй засаг

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Нью-Йоркой Хүрэнгын Биржын худалдаанай дабхарта ябагдажа бай гүйлгээнэй ябаса. Эдэгээр хүмүүнэй хэһэн эдэй засагай һунгултануудынь санхүүгэй шиидэбэри боложо байдаг.

Эдэй засаг — хобор хизгаарлагдмал нөөсэ баялигые ниигэм ба ниигэмэй бүлэг, нэгэжүүдэй одоогой ба ерээдүйн хэрэгсээ, шаардалгые хангаха зорилгоор хэрхэн яажа үрэ дүнтэй ашаглаxа зарсуулха талаар һунгалта хэхэ шиидэлые һудалдаг ниигэмэй шэнжэлхэ ухаан юм.

Эдэй засаг — бараа ба үйлэшэлгээнэй үйлэдбэрилэл, хубаарилалта болон хэрэглээе һудалдаг шэнжэлхэ ухаан юм. Эдэй засаг гэхэ нэрэшэлынь oikos (гэр) ба nomos (дүрэм буюу хуули), буюу "гэрэйн ажахые ударидаха" гэһэн грек хэлэнһээ үүдэһэн.

Ударидхал[заһабарилха]

Адам Смит, эдэй засагай онолой эсэгэ гэгдэдэг, Үндэһэтэнүүдэй Баялиг буюу "Үндэһэтэнүүдэй Баялигэй үүдэбэри болон шалтагааные һудалха" номой зохёогшо.

Үйлэдбэрилэл ба хубаарилалтын тухай дуугаралсааниинь ута түүхэтэй хэдышье оршон үеын удхаараа эдэй засагай онолые голдуу 1776 ондо Адам Смитэй Үндэһэтэнүүдэй Баялиг номые хэблэгдэһэнһээ хойшо абажа үзэдэг. Энэ һудалгаандаа Смит дараахи һэдэбые туһагаһан:

Улас түрын эдэй засагынь түрын түшээ буюу хуули тогтоогшын тухай шэнжэлхэ ухаанай һалбари гэжэ хэлэгдэхэ ба нэгэдүгээртэ арад түмэнг хангалтатай оролго эсэбэл бараагаар хангаха буюу үлүү тодоруулбал өөрһэдэйгөө тиимэ хэмжээнэй оролго эсэбэл ами зууха зүйлэсээр хангахад туһалха, хоёрдугаарта түрэ буюу улас ороноо ниигэмэй үйлэшэлгээ үзүүлхэд хангалтатай оролгоор хангаха гэһэн хоёр үндэһэн ойлголтые гаргажа ерэһэн. Энэнь арад түмэн болон түрэ засагые баяжуулахад зорюулагдан гаража ерэһэн.

Смитынь 'улас түрын эдэй засаг' гэжэ нэрэлжэ байһан, гэхэдээ 1870 онһоо хойшо "эдэй засаг" гэһэн нэрэшэл голшолон хэрэглэгдэхэ болоһон.

Зүүлтэ[заһабарилха]

Мүн үзэхэ[заһабарилха]

  • Frontiers in Economics - ed. K. F. Zimmermann, Springer-Science, 2002. - A summary of surveys on different areas in economics.
  • The Autistic Economist - Yale Economic Review - How and why the dismal science embraces theory over reality.
  • Nature of Things by Jean-Baptiste Say - an essay in which Say claims that economics is not an ethical system that one can simply refute on the basis that one does not accept its values: it is a collection of theories and models that explain inductively found principles.

Холбооһон[заһабарилха]

Юрэнхы мэдээлэл[заһабарилха]


Институт, байгуулганууд[заһабарилха]

Һудалгаанай эхэ үүдэбэри[заһабарилха]