Казахстан

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Бүгэдэ Найрамдаха Хасаг Улас
Қазақстан Республикасы
Республика Казахстан
Түрын дуулалай нэрэ:
Менің Қазақстаным → «Минии Хасаг орон»

Ниислэл New coat of arms of Astana.svg Астана (0.7 сая)
Албан хэлэн Хасаг (Үндэһэнэй хэлэн)
Ород (Албан хэлэн)
Арад түмэн  63.1% - Хасаг үндэһэтэн
23.7% - Ород үндэһэтэн
  2.9% - Узбек үндэһэтэн
  2.1% - Украйн үндэһэтэн
  1,6% - Уйгур үндэһэтэн
  1,4% - Татар үндэһэтэн
  1,4% - Герман үндэһэтэн
  1,2% - Солонгос үндэһэтэн
  2.6% - бусад арад түмэн
Түрэ засаг Бүгэдэ найрамдаха улас
 -  Юрэнхылэгшэ Нурсултан Назарбаев
 -  Юрэнхэй сайд Серик Ахметов
Уласай хурал «Парламент» (Улсын Хурал)
 -  Дээдэ танхим «Сенат» (Суулган)
 -  Доодо танхим «Мажилис» (Хурал)
Түүхэ
 -  1465 он Хасаг ханлиг үүсэшэ нэгэдэһэн 
 -  1847 он Хасаг ханлиг Ородһоо дууһан ниилүүлһэн 
 -  1936-12-26 Зүблэлтэ Хасаг байгуулагдаһан 
 -  1991-12-25 Бүрэн эрхэтэ Хасаг уласай эхлэл 
Дэбиcхэр газар
 -  Бүхэлдээ 2 724 900 км2 (9)
 -  Уһанай процент (%) 1.7%
Хүн зон
 -  Тоосоо (2013) 16,967,000 хүн[1] (61)
ДНБ (ХАЧТ) 2012 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $231.787 тэрбум[2] 
 -  Нэгэ хүндэ $13,892[2] 
ДНБ (Нэрлэһэн) 2012 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $196.419 тэрбум[2] 
 -  Нэгэ хүндэ $11,772[2] 
ОТББИ (2008) 28.8[3] (бага
ХХИ (2010) 0.714[4] (сайн) (66)
Мүнгэн тэмдэгтэ [[Хасагай тенге (Tenge symbol.svg)]] (KZT)
Сагай бүһэ +6, +5
Интернет домэйн латин .kz + кирилл .қаз
Телефоной код +7-6xx, +7-7xx

Казахстан — Астана ниислэлтэй Азиин улас. Түб Ази, тэрэ дотороо Дунда Азида Алтайһаа Каспи хүрдэг, багахан зай дороно Европодо харъяалагдадаг энтэй ехэ орон, дээрэ оршин байгаа 1992 ондо Нэгэдэмэл Үндэһэнэй Байгуулгада элэһэһэн бүрэн эрхэтэ уласые Хасаг[5] (адил нэрэтэй бусад зүйлһээ ялгажа Хасаг улас, хасагаар Қазақстан, ородоор Казахстан) гэдэг.

Хасаг орон (Казахстан)-д тала хээрэ, тайга, хада хабсал, добо толгодо, мүнхэ саһата уула нуруу, үргэн гол мүрэн цөм бүрдэһэн. Дэлхэйдэ 9-р байрта, далайда гаралгагүй уласуудһаа тэргүүн байрые эзлэхээр томо – 2,724,900 км2 талбай бүхы нютаг дэбсэгэртэй. Ород, Хитад, Хиргис, Узбек, Түркмен гэһэн табан оронтой 12,012 километр зурбаһаар хилэлээд 1,894 км газар Каспиин тэнгисые эмжэжээ.


Зүүлтэ[заһабарилха]

  1. "Monthly official estimate". Eng.stat.kz.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 "Kazakhstan". International Monetary Fund.
  3. CIA World Factbook: Field listing, Distribution of family income – Gini index
  4. Human Development Report 2010. United Nations (2010).
  5. «Хасаг» гэдэг үгэнэй орондо «Казах», «Казак», «Казахстан», «Казакстан», «Хасаг улас гэжэ бэшэхэ боломжотой. «Хасаг» гэһэн хубилбар нэрэһэйн утга, хэрэглээг Хасаг үгүүлэлһээ, «-стан» дагабарай тухай -стан үгүүлэлдэ дэлгэрэнгүй бэшэһэн байна.
Ази
LocationAsia.svg Азербайджан · Арабын Нэгэдэһэн Эмир Улас · Армени · Афганистан · Балба · Бангладеш · Баhрэйн · Брүнэй · Бутан · Вьетнам · Гүрж · Египет · Жибэн · Зүүн Тимор · Израиль · Индонези · Йордан · Ирак · Иран · Йемен · Казахстан · Камбож · Катар · Кипр · Кувейт · Кыргызстан · Лаос · Ливан · Малайзи · Мальдив · Монгол Улас · Мьянмар · Оман · Ородой Холбооной Улас · Пакистан · Саудын Араб · Сингапур · Сири · Узбекистан · Урда Солонгос · Таджикистан · Таиланд · Туркменистан · Тюрк Улас · Филиппин · Хитад Улас · Хойто Солонгос · Шри Ланка · Энэдхэг