Альберта

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Альберта
Alberta
Канадын можо
Flag of Alberta.svg
Далбаа
Уряа
Fortis et liber
"Хүсэтэй ба эрхэ сүлөөтэй"
Alberta, Canada.svg
Канададахи Альбертагай байра
Ниислэл Эдмонтон
Албан ёһоной хэлэн англи
Нютаг дэбисхэр
  Ниитэ 661 848 км²[1]
  Уһанай хуби 19 531 км² (3%)
Хүн зон 3 873 745 (2012)[2]
ДНБ 263 537[3] сая C$ (3-дахи)
Захиргаан
 - Лейтенант амбан захирагша Дональд Этелл
 - Юрэнхы сайд Джим Прентис

Альберта (англяар Alberta) — Канадын тала нютагай можонуудай нэгэ юм. Альберта 1905 оной юһэдүгээр һарын нэгэндэ можо болоһон.

Альберта Канадын баруун хэһэгтэ, баруун талаараа Британиин Колумби, зүүн талаараа Саскачеван, хойто талаараа Баруун Хойто нютаг дэбисхэр, үмэнэ талаараа АНУ-ай Монтана можо уластай тус тус хилэ зурыжа оршодог. Альберта АНУ-ай нэгэ можо уластай хилэлдэг Канадын гурбан можын нэгэнь болоно (нүгөө можонууд Нью-Брансвик, Юкон). Тэрэшэлэн Альберта Канадын далайда гаралгагүй хоёр можонуудай нэгэ юм (нүгөөдэхинь Саскачеван).

Альбертагай ниислэл тус можын түбһөө үмэнэхи талада оршохо Эдмонтон хото юм. Ниислэлһээ урда зүгтэ 300 км оршом зайтай Альберта можын эгээн томо хото, гол түгээлтэ, тээбэриин түб, тэрэшэлэн Канадын бизнесэй гол түбүүдэй нэгэ Калгари хото байдаг. Эдмонтон Канадын газарай тоһон агуулһан элһэн болон хойто зүгэй бусад нөөсэ баялигай һалбаринуудай хангамжа, үйлэшэлгын гол түб юм. Хүн зоной һүүлшын тоосоогоор эдэ хоёр метрополитан бүһэдэ ниитэ хүн зоной тоо 1 саяһаа дэгүүр.[4]

2006 оной арбанхоёрдугаар һарын 14-һөө тус можын Юрэнхы сайдай албаниие Альбертагай Дэбжэлтэтэ Консерватив Холбооной Эд Стелмач хашажа байна.

Альберта можые анха Хатан хаан Виктори болон тэрэнэй нүхэр Хун тайжа Альбертын дундаһаа гараһан охин Луиза Каролина Альберта принцессын (1848—1939) нэрээр нэрлэбэ. Луиза гүнжэ 1878—1883 ондо Канадын Амбан захирагша Лорной маркизай эхэнэр байһан. Тэрэшэлэн Луиза нуур, Каролина тосхон, Альберта уула зэргэ газарые Луиза гүнжые хүндэдхэн нэрлэһэн бэлэй.

Зүүлтэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Холбооһон[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Flag of Canada.svg Канадын засаг захиргаанай хуубари
Можонууд Альберта | Британиин Колумби | Квебек | Манитоба | Нью-Брансвик | Ньюфаундленд ба Лабрадор | Онтарио | Принц Эдвардын Арал | Саскачеван | Шэнэ Шотланд
Арал нютаг дэбисхэрнүүд Баруун Хойто нютаг дэбисхэр | Нунавут | Юкон