Онон гол

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Перейти к навигации Перейти к поиску
Онон гол
OnonRiver.jpg
Дадал сомоной оршомдо Онон гол
Shilka.png
Шилкэ голой һаба
Урдан гаралга Шилкэ гол
Сүнхэрэгэй һаба 96 200 км²
Һабын оронууд Монгол Монгол, Орос Орос
Эгээн утань 1032 км
Урьһаса 191 м³/с

Онон гол Монгол Уласай Хэнтэйн шэлэ нюрууһаа эхин абадаг, Амар мүрэнэй нэгэ һалаа гол юм. Уһа суглуулха талмайнь 94,010 км².

Ехэ Монгол Уласые үндэһэлэгшэ Чингис хаан Онон голой дээдэ бэедэхи Дэлюун Болдогто түрэһэн гэгдэдэг болон 1206 ондо тэрэниие ехэ хаанда үргэмжэлхэ Ехэ Хуралдайшье баһа Онон голой хүбөөндэ болобо.[1]

Газар зүй[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Зүүн хойто зүгые шэглэн Монголой нютагаар 298 км зам гаталжа, Оросой холбоото уласай хилые дабажа, Сибириин Үбэр Байгалай хизаарай, Агын Буряадай тойрогой нютагаар дайрана. 445 км Монголой нютагаар урдаха болоод ниитэ 818 км урдаад, Энгидэй голтой ниилэжэ Шилкэ голые үүсхэнэ.

Гол шудхал һалаанууд: зүүн — Хураха гол, Бооржо, Унда; баруун — Агаса, Хэриин, Иля, Ага.

Гидрологи[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Онон голой уһаниинь 10 һарын һүүлһээ зайртажа 11 һарын 2-р хахадта хүлдэжэ, 150—170 хоног мүльһөөр хушагдана. Мүльһэнэй дундажа зузаан 1,2-1,5 м хүрэнэ. Урасхал хурдатай уулын гол ушарһаа намарай зайр харисангы олон хоног (14-25) үргэлжэлнэ. 4 һарада уулын саһан хайлажа хабарай үер бууна.

Онон голой жэлэй урдасын 15.5-31.1%-ые газарай доорохи уһан, 6.5-12.7%-ые хайлаһан саһан мүльһэнэй уһан эзэлхэ бол хура борооной тэжээл булюу байжа 56.5-71.8%-ые эзэлнэ.

Онон-Шилкэ-Амар мүрэн утаараа (818 км + 560 км + 2874 км) дэлхэйдэ эхинэй арбанда ородог.

Зүүлтэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]