Перейти к содержанию

Хаһалта

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ

Хаһаха үйлэдэл (хороолго) — хоёр аргументуудай (хаһагдагша/хороогдогшо ба хаһагша/хороогшо) туһалагша бинарна арифметикын үйлэдэлнүүдэй нэгэн. Нэгэдэхи элементые хоёрдохи элементээр бага болоһон шэнэ тоониие хаһахын дүн гү, али илгабари гэдэг[1]. Бэшэхэдэнь хаһалтые хаһахын тэмдэгээр («минус») тэмдэглэдэг: . Хаһалта болбол нэмэлтын урбуу үйлэдэл мүн.

Юрэнхыдөө хаһахые бэшэжэ болохо: , эндэһээ ба . Ондоогоор хэлэбэл, онолигһоо хоёр элемент бүридэ таруу байха элемент бии. Энэ элементые болон -гэй илгабари гэнэ. Миин лэ элемент хоюулан нэгэ олонлигто ороходо хаһалта боломжотой байна.

Гар дээрэ һөөргэ тоо бии байхада, хаһалтые һөөргэ тоотой нэмэхэ үйлдэлэй нэгэ түрэлөөр тодорхойлжо болохо[2]. Жэшээлбэл, гэхые нэмэхээр үзэжэ болохо.

Хаһалта зарим шухала шанартай байна (жэшээлбэл, ):

Антикоммутатив үйлэдэл:
Ассоциатив бэшэ үйлэдэл:
Дистрибутив үйлэдэл:
(тэг элементые) хаһахын дүн эхин тоо болохо:
  1. Вычитание // Математическая энциклопедия. М.: Советская энциклопедия, 1977—1985.
  2. Загбар:PlanetMath