Импульс

Wikipedia сайтһаа мэдээлэл
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Импульс
Billard.JPG
Импульсын хадагалагдаха хуули
Тэмдэг \vec p
СИ кг·м/с
Томьёо \vec p = m\vec v

Импульс — бэеын хүдэлөөниинь бэеын масса, хурдаһаа хамаарһан хэмжэгдэхүүн байна. Бэе, масса, хурданай хэмжэгдэхүүниие импульс гэнэ. Һунгадаг механикада импульсые хугасаатай харисангыгаар хүсэнһөө абаһан интегралаар тодорхойлдог:

\mathbf{I} = \int \mathbf{F}\, dt

эндэ

I — импульс (заримдаа J-ээр тэмдэглэдэг),
F — хүсэн бүгөөд
dt — хизгааргүй жаахан хугасаанай өөршэлэлтэ болоно.

Ньютоной хоёрдугаар хуулиие ашаглабал:

\mathbf{I} = \int \frac{d\mathbf{p}}{dt}\, dt
\mathbf{I} = \int d\mathbf{p}
\mathbf{I} = \Delta \mathbf{p}

Уламаар импульсынь бэедэ хүсэн үйлэшэлһэнээр бэеын хүсэнэй моментын өөршэлэлтэгөөр тодорхойлогдожо болохо юм. Мүн үйлэшэлжэ бай хүсэн болон массань тогтомол үедэ импульсые дарааха хилбар хэлбэрээр элирхылжэ болохо юм:

\mathbf{I} = \mathbf{F}\Delta t = m \Delta \mathbf{v}

эндэ

Fтогтомол ниитэ хүсэн
\Delta t — хүсэн үйлэшэлһэн хугасаанай интервал
m — бэетын тогтомол масса
Δv — тухайн хугасаанай туршада хүсэнэй үйлэшэлэлээр бии болоһон хурданай өөршэлэлтэ бүгөөд
v = Δ(mv) — шугаман моментын өөршэлэлтэ болоно.