Ньютоной хуулинууд

Wikipedia сайтһаа мэдээлэл
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
1687 ондо латин хэлээр хэблэгдэһэн Математика заршамууд бүтээл дэхи Ньютоной 1, 2-р хуулиие тайлбарилһан хуудаһан.

Хүдэлөөнэй тухай Ньютоной хуулинууд гэжэ һунгадаг механикын үндэһэн болодог физикын 3 хуулиие хэлэнэ. Алибаа бэедэ тодорхой хүсөөр үйлэшэлхэд тухайн бэеын үүдхэхэ хүдэлөөниие тайлбарилдаг. Анха Исаак Ньютон 1687 оной 7 һарын 5-нда хэблүүлһэн Байгаалиин философиин математика заршамууд бүтээлдээ эдэгээр хууляа тайлбарилба[1].

Хуулинууд[заһабарилха]

Нэгэдүгээр хуули[заһабарилха]

Алибаа бэедэ газаа хүсэн үйлэшэлхэгүй бол тайбан байһан бэе тайбан хэбээрээ, хүдэлөөндэ байһан бэе хүдэлөөндэ хэбээр үлдэнэ. Ньютоной нэгэдүгээр хуули бүтүү системэдэ хүсэнтэй. Ямаршье хүсэн байхагүй системые бүтүү системэ гэнэ. \sum_{k=1}^{n}\overrightarrow{F}_{k}=0 \Rightarrow \overrightarrow{V}=const, \overrightarrow{a}=const

Хоёрдугаар хуули[заһабарилха]

\overrightarrow{F}=m\overrightarrow{a}

m массатай бэедэ F хүсөөр үйлэшэлхэд a хурдадхалые оложо абадаг. (Хүсэн хурдадхал 2 нэгэ шэглэлтэй) Хүсые үйлэшэлһэн хугасаагаарынь үржүүлһэные импульс гэнэ.

Гурбадугаар хуули[заһабарилха]

Алибаа бэе хоёрдохи бэедэ F хүсөөр үйлэшэлхэд хоёрдохи бэень эхинэй бэедэ -F хүсөөр үйлэшэлнэ. F ба -F хоёр эжэл хэмжээтэй бүгөөд эсэргүү шэглэлтэй.

\overrightarrow{F}_{1}=-\overrightarrow{F}_{2}

Зүүлтэ[заһабарилха]

  1. See the Principia on line at Andrew Motte Translation