Дондогой Цэрэндулма

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Перейти к навигации Перейти к поиску
Дондогой Цэрэндулма
Түрэһэн үдэр:

1911 оной

Түрэһэн газар:

Хориин аймаг, Буряадай АССР[d], РСФСР

Эрхэтэнэй харьяалал:

Flag of Russia.svg Оросой холбоото улас
Flag of the Soviet Union.svg Зүблэлтэ холбоото улас

Наһа бараһан үдэр:

2001 оной

Дондогой Цэрэндулма Цэрэновна (1938-2008) — Буряадай ирагуу найрагша, уран зохёолшо, сэтгүүлшэ юм.

Тэрэ Яруунын аймагай Нарһата тосхондо түрөө. Улаан-Үдын багшанарай һургуули, Д. Банзаровай нэрэмжэтэ Буряадай багшанарай дээдэ һургуули дүүргээд, олон жэлдэ хүдөөгэй һургуулинуудта һургуулиин директорай орлогшоор, ород, буряад хэлэ бэшэгэй багшаар ажаллаа. 1967 онһоо «Буряад үнэн» сониндо ажаллаа.

«Буряад басаганай дуун» (1962), «Эхэ тухай поэмэ» (1966), «Эсэгэдээ бэшэг» (1969), «Эдир наһандаа айлшалбаб» (1971), «Паатааханай зурагууд» (1972), «Уянгын дэбтэр» (1975), «Лёнхобын дэльбэнүүд» (1978), «Эхэнэрэй үреэл» (1984), «Шулуудай тарни» (1990), «Эреэн маряан дэбтэр» (1997), «Энээхэн ногоон дэлхэй дээрэ» (2002), «Наян-Нава» (2006), гэһэн номуудынь буряад хэлэн дээрэ, мүн тиихэдэ «Эхэ тухай дуун» (1973), «Я помню» гэжэ номуудынь ород хэлэн дээрэ хэблэгдэжэ гараа. Гадна «Байгал», «Крестьянка», «Октябрь», «Сибирские огни», «Дальний Восток» сэтгүүлнүүд соо, «Сибирь» гэжэ альманахта шүлэгүүдынь гараһан байна.

Ц. Дондогой зохёолнуудаа бэшэхын хажуугаар оршуулгын ехэ ажал хэһэн. Жэшээнь, В. Шекспирэй «Гамлет» гэжэ трагедиие оршуулһан юм. «Буряад үнэн» сониндо гуша гаран жэлэй туршада уран зохёолой таһагта хүдэлхэдөө, һургуулинуудай, номой сангуудай уран зохёолой кружогуудай, залуу бэшэгшэдэй хүдэлмэридэ ехэ анхаралаа хандуулжа, түрэлхи хэлэ бэшэгээ хүгжөөлгын асуудалнуудаар аша туһатай олон статьянуудые бэшэһэн байна. Поэдэй үгэ дээрэ мэдээжэ композиторнууд Юрий Ирдынеев, Базар Цырендашиев, Лариса Санжиева гэгшэд олон дуунуудые бэшэһэн.

Ц.Ц. Дондогой Орос Уласай Уран зохёолшодой болон Сэтгүүлшэдэй холбооной гэшүүн байгаа. Я. Гашегай нэрэмжэтэ Буряадай Журналистнуудай холбооной шангай лауреат, Буряад ба Ород Уласай соёлой габъяата хүдэлмэрилэгшэ, Буряадай арадай уран зохёолшо үндэр нэрэ зэргэтэй байгаа.