Үбэр Монгол

Wikipedia сайтһаа мэдээлэл
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Үбэр Монголой газарай зураг
Үбэр Монголой Гоби

Үбэр Монгол (хитад: 内蒙古自治区 Nèi Měnggǔ Zìzhìqū; монг. ᠥᠪᠦᠷ ᠮᠣᠩᠭ᠋ᠤᠯ ᠤᠨ ᠥᠪᠡᠷᠲᠡᠭᠡᠨ ᠵᠠᠰᠠᠬᠤ ᠣᠷᠤᠨ; товч. ӨМӨЗО, Өвөр Монгол, Өвөр Монголын ӨЗО) - Хитад Уласын Өөртөө Засах орон.

Хэлэнууд[заһабарилха]

Баргу Буряад хэлэн[заһабарилха]

Алтайн хэлэнэй изагуурай монгол хэлэнэй аялгуу юм, уугарха, хэлэхэ Хитад Улас, Хүлүүн Буир һомон, Үбэр Монголой Өөртөө Засах орондо ажаhуудаг буряадууд хэлэлсэдэг.[1][2]

Хитад хэлэн[заһабарилха]

Манжуур хэлэн[заһабарилха]

Манжуур али Манжу хэлэн (Manzhou, хитад: 滿洲 али 满洲 , пинин: Mǎnzhōu)

Монгол бэшэг[заһабарилха]

Монгол хэлэн[заһабарилха]

Нэгэ из гурба Алтайин хэлэн. Монгол хзлэхэ бэшэхэ Монголшууд. Энэ гурэнэй хэлэн Монгол Уласай. Монгол хэлэн - турэлхи хэлэн обо 10.000.000 хγн.

Алтай хэлний язгуурын ерөнхий шинж болох SOV(өгүүлэгдэхүүн-тусагдахуун-өгүүлэхүүн) гэсэн дарааллаар орно. Мөн нэр үгийн холбоос болон үйл үгийн хувирал нь үгийн төгсгөл нь хувирах зарчимтай. Эгшиг зохицох ёсд захирагдана.

Грамматикын байгуулалтын хубида монгол хэлэн залгамал хэлэн болоно. Аялган абяанууд аялганай тааралдалай хуулида захирагдадаг, мүн түргэн, удаан гэжэ илгардаг. Буряад хэлэн өөрын гэhэн онсолигтой, тон баялиг үгын hантай юм. Монголшууд 95 %-нь монгол хэлые.

Үбэр-Монголой телевидени хараха боломжо[заһабарилха]

Монголой, Үбэр-Монголой, Хятадай, Австралиин телевидени үзэхэ дуратай һаа, иимэ утаһаар холбоо барина уу: 8-924-396-79-00. Сансарын телевидениин хүлеэн абагшын үнэ – 5000 түх., танай гэр байшанда угсаржа тохиргоо хэхэ ажалтайгаа – 8 000 түх.[3]

Уласууд[заһабарилха]

Газарай зураг
Nei Mongol prfc map.png
# Буряад нэрэ Засаг захиргаан
түрэл
Хитад нэрэ (ханзыг латинчлах
пиньинь галигийн хамт)
Монгол нэрэ (эрдэм шинжилгээний
латин галигийн хамт)
Газар нютаг
(км²)
Хүн ама
(2010 тоол.)
Засаг захиргаанай
түб
1 Алшаа аймаг аймаг 阿拉善盟 (Ālāshàn Méng) Alasa ayimag.svg (alaša ayimaɣ) 267,574 231,334 Баян хото
2 Баян Нуур хото тойрогой
энтэй хото
巴彦淖尔市 (Bāyànnào'ěr Shì) Bayannagur.svg Hot.svg (bayannaɣur qota) 65,788 1,669,915 Линьхе дүүрэг
3 Үхай хото тойрогой
энтэй хото
乌海市 (Wūhǎi Shì) Uhai.svgHot.svg (üqai qota) 1,754 532,902 Хайбовань дүүрэг
4 Ордос хото тойрогой
энтэй хото
鄂尔多斯市 (È'ěrduōsī Shì) Ordus.svg Hot.svg (ordus qota) 86,752 1,940,653 Дуншэн дүүрэг
5 Бугат хото тойрогой
энтэй хото
包头市 (Bāotóu Shì) Bugutu.svg Hot.svg (buɣutu qota) 27,768 2,650,364 Хүндэлэн дүүрэг
6 Хүхэ хото тойрогой
энтэй хото
呼和浩特市 (Hūhéhàotè Shì) Kökeqota.svg (kökeqota) 17,271 2,866,615 Хуйминь дүүрэг
7 Улаанцав хото тойрогой
энтэй хот
乌兰察布市 (Wūlánchábù Shì) Ulagancab.svg Hot.svg (ulaɣančab qota) 54,491 2,143,590 Жинин дүүрэг
8 Шилын голой аймаг аймаг 锡林郭勒盟 (Xīlínguōlè Méng) Sili-yin gool ayimag.svg (sili-yin ɣoul ayimaɣ) 201,494 1,028,022 Шилын хото
9 Улаан Хада хото тойрогой
энтэй хото
赤峰市 (Chìfēng Shì) Ulaganqada.svg Hot.svg (ulaɣanqada qota) 90,021 4,341,245 Хуншань дүүрэг
10 Тонляо хото тойрогой
энтэй хото
通辽市 (Tōngliáo Shì) Tongliyao.png Hot.svg (töngliyao qota) 59,535 3,139,153 Хоршин дүүрэг
11 Хянган аймаг аймаг 兴安盟 (Xīng'ān Méng) Kingghan ayimagh.svg (qingɣan ayimaɣ) 59,806 1,613,250 Улаан хото
12 Хүлүүн буир хото тойрогой
энтэй хото
呼伦贝尔市 (Hūlúnbèi'ěr Shì) Kolun buir.svg Hot.svg (kölün-buyir qota) 263,953 2,549,278 Хайлар дүүрэг

Зүүлтэ[заһабарилха]

  1. Raymond G. Gordon, Jr, ed. 2005. "Ethnologue: Languages of the World". 15th edition. Dallas: Summer Institute of Linguistics.
  2. China Buriat language (or China Buryat, Bargu Buriat)
  3. Улаан-Үдэдэ Монголой, Үбэр-Монголой телевидени хараха боломжо

Холбооһон[заһабарилха]