Хүбэн

Хүбэн үбһэн

Хүбэн (ᠬᠥᠪᠥᠩ) — сэсэгынь шарабтар, тоор мэтэ хара хүрэн жэмэстэй, унгарилынь сагаан нэгэ наһата сөөг ургамал юм. Хүбэнгэй хонгорcог — хүбэнгэй тоор (хүбэнгэй жэмэс), хүбэнгэй тоһон (хүбэнгэй үрэһөө шахажа абаһан тоһон). Хүбэн үбһэн (ургамал) — улалжтан обогой намаг газар ургадаг олон наһата үбһэн, үрэлхэ үедээ хүбэн мэтэ үһэтэй болоно; хүбэн түрүүтэ.

Нэхэмэлэй үйлэдбэриин гол түүхэй эд ба наранай гэрэл, шииг, дулаан ехэтэй, халуун дулаан уларил бүхы уһажуулалтатай таряална. Дэлхэйн ниитэ 30 үлүү орондо 35 сая/га-да таряалжа 50 оршом хубииень Хитад, АНУ, үлдэһэнииень Энэдхэг, Узбекстан, Пакистан, Бразил, Египет, Перу, Судан уласууд таряална.

Хүбэнгэй таряалгын талмай (FAOSTAT) га. Улас 1985 1995 2005 Энэдхэг 7 533 9 035 9 100 АНУ 4 140 6 478 5 586 Хитад 5 140 5 422 5 060 Пакистан 2 364 2 997 3 096 Узбекистан 1 493 1 390 Бразил 3 590 1 191 1 254 Нигери 220 431 630 Турк 660 741 600 Туркменистан 607 600 Мали 146 336 551

Хүбэнгэй таряалга (FAOSTAT) мянган тонно Улас 1985 1995 2005 Хитад 4 147 4 768 5 700 АНУ 2 924 3 897 5 164 Энэдхэг 1 484 2 186 2 475 Пакистан 1 217 1 802 2 122 Узбекистан 1 265 1 250 Бразил 943 479 1 196 Турк 518 851 800 Австрали 267 421 578 Греци 168 433 359 Сири 170 216 331

Эдэй засаг

Дэлхэйдэ хүбэнгэй хэрэглэлгэ, мянган тонно
	2001−2002	2002−2003	2003−2004	2004−2005*	2005−2006**
Бүгэдэ	20 288	21 184	21 352	23 080	23 650
Хитад	5 700	6 500	7 000	8 100	8 600
Энэдхэг	2 910	2 914	3 000	3 300	3 400
ЕХ***	2 430	2 399	2 224	2 240	2 200
Пакистан	1 855	2 042	2 100	2 300	2 370
Зүүн Ази, Австрали ба Океани	2 127	2 075	1 885	1 850	1 830
АНУ	1 676	1 583	1 413	1 350	1 280
Бразил	830	760	825	900	900
ТУХН	671	674	686	710	730
Бусад	2 090	2 237	2 218	2 330	2 330
Тайлбари: * — үнэлгэ; ** — таамаглал; *** — Турцитай хамта.

Холбооһон

• Энэ хуудаһан Хүбэн гэһэн Викимедиа сангай ангилал холбооһотой.
• Русское хлопковое сообщество
• Хлопковая одиссея — статья из № 25/1999 газеты «География» издательского дома «Первое сентября».