Пакистан

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Лалын Бүгэдэ Найрамдаха Пакистан Улас
اسلامی جمہوریۂ پاکستان
Түрын туг Түрын һүлдэ
Уряа: урду: Эб нэгэдэл, сахилга бата, этигэл
(اتحاد، تنظيم، يقين مُحکم Иттэхад, Танзим, Якийн-э-Мухкам)[1]
Түрын дуулалай нэрэ:
Үндэһэнэй дуулал
(قومی ترانہ Кауми Тарана)[2]
Ниислэл Исламабад
Албан хэлэн Урду хэлэн, Англи хэлэн
Түрэ засаг Бүгэдэ найрамдаха улас
 -  Юрэнхылэгшэ Мамнун Хусейн
 -  Юрэнхэй сайд Наваз Шариф
Дэбиcхэр газар
 -  Бүхэлдээ 803 940 км² км2 (34)
 -  Уһанай процент (%) 3,1 %
Хүн зон
 -  Тоосоо () Increase 188 444 000 (6)
ДНБ (ХАШТ) 2011 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $482.913 тэрбум[3] 
 -  Нэгэ хүндэ $2,851[3] 
ДНБ (Нэрлэһэн) 2011 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $202.831 тэрбум[3] 
 -  Нэгэ хүндэ $1,197[3] 
ОТББЭ (2005) 31.2 (дундажа
ХХИ (2010) Increase 0.490[4] (дундажа) (125)
Мүнгэн тэмдэгтэ Пакистан рупи (PAK)
Сагай бүһэ +5
Интернет домэйн .pk
Телефоной код +92

Пакистан (урдугаар پاکستان‎‎), албан ёһоор Лалын Бүгэдэ Найрамдаха Пакистан Улас (урдугаар اسلامی جمہوریۂ پاکستان‎‎) болбол Урда Азиин орон юм. Баруун талаараа Афганистан, Иран оронуудтай, зүүн талаараа Энэдхэгтэй, зүүн хойто талаараа Хитадтай тус тус хиллэдэг. Урда талаараа Аравиин тэнгистэ 1,046 км ута эрьетэй.

Мүнөөгэй Пакистан уласай оршохо газар нютагта эртын Инд хүндын эргэншил, Энэдхэг-Грекын хаанта улас тогтоножо байһан байна. Энэ газар нютаг персүүд, грекүүд, арабууд, түрэгүүд, афганууд, монголшууд зэргэ үндэһэтэнүүдтэ уридын түүхэдэ эзэлэгдэжэ байба. Пакистан 1947 он хүрэтэр Британиин ударидалга доорохи Энэдхэгэй хэһэг байгаа. Харин 1947 ондо Мухаммад Али Жиннах ба Лалашуудай суулганай ударидаһан, лалашуудта зорюулһан орон байгуулха хүдэлөөнэй үрэ дүндэ Синд, Баруун хойто заагай можо, Баруун Пенджаб, Балучистан, Зүүн Бенгал можонууд нэгэдэжэ Пакистан улас бүрилдэн тогтохо болоо. 1956 оной Үндэһэн Хууляар Пакистан лалын бүгэдэ найрамдаха улас болсон. 1971 ондо зүүн Пакистанда һалан тусгаарлахаар тэмсэһэнээр Бангладеш улас бэе даанги байдалаа олобо. Пакистанай түүхэ эдэй засагай үһэлтэ болон сэрэгэй ударидалга, улас түрын тогтоборигүй байдалай үенүүдээр тодорхойлогдоно.

Пакистан улас хүн зоноороо дэлхэйдэ зургаад жагсадаг болон лалын шажантан хүн зоноороо зүбхэн Индонезиин дараа хоёрто ородог. Энэ улас "Дараагай 11" гэгдэхэ эдэй засагтай оронуудта багтадаг. Пакистан Лалын зүблөөн байгуулга (Organization of the Islamic Conference), Урда Азиин бүһын хамтын ажаллалгын нэгэдэл (South Asian Association for Regional Cooperation), Хүгжэжэ бай 8 орон (Developing 8 Countries), Эдэй засагай хамтын ажаллалгын байгуулга (Economic Cooperation Organization) зэргэ байгуулгануудые анха байгуулһан оронуудай тоондо ороно. Мүн НҮБ, Үндэһэтэнүүдэй Хамтын Нүхэрлэл (Commonwealth of Nations), Дэлхэйн худалдаанай байгуулга, G33 хүгжэжэ бай оронууд (G33), G77 хүгжэжэ бай оронууд (Group of 77) зэргын гэшүүн болон, НАТО-гай гэшүүн бэшэ АНУ-ай шухала холбоотон болон атомай зэбсэгтэй юм.

Засаг захиргаанай хубаари[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Можонууд[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Можо Засаг захиргаанай түб Түлэб Талмай[5],
км²
Хүн зон[6][7],
чел. (2011)
Хүн зоной нягтарал,
хүн/км²
1 Белуджистан Кветта можо 347 190 13 162 222 37,91
2 Хайбер-Пахтунхва Пешавар можо 74 521 26 896 829 360,93
3 Пенджаб Лахор можо 205 344 91 379 615 445,01
4 Синд Карачи можо 140 914 55 245 497 392,05
5 Холбооной ниислэлэй нютаг дэбисхэр Исламабад холбооной можо 906 1 151 868 1269,98
6 Холбоонһоо захиргадаг нютаг дэбисхэр Пешавар холбооной нютаг дэбисхэр 27 220 4 452 913 163,60
7 Азад Кашмир Музаффарабад Пакистанай Кашмирай нютаг дэбисхэр 11 639 3 631 224 311,99
8 Гилгит-Балтистан Гилгит Пакистанай Кашмирай нютаг дэбисхэр 72 520 1 155 755 15,94
Всего 880 2541) 197 075 923 223,89
1)Джамму ба Кашмирай нютаг дэбисхэр.

Зүүлтэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Ази
LocationAsia.svg Азербайджан · Арабын Нэгэдэһэн Эмир Улас · Армени · Афганистан · Балба · Бангладеш · Баhрэйн · Брүнэй · Бутан · Вьетнам · Гүржи · Египет · Зүүн Тимор · Израиль · Индонези · Йордан · Ирак · Иран · Йемен · Казахстан · Кампучи · Катар · Кипр · Кувейт · Кыргызстан · Лаос · Ливан · Малайзи · Мальдив · Монгол Улас · Мьянмар · Оман · Ородой Холбооной Улас · Пакистан · Саудын Араб · Сингапур · Сири · Узбекистан · Урда Солонгос · Таджикистан · Таиланд · Туркменистан · Түрэг Улас · Филиппин · Хитад Улас · Хойто Солонгос · Шри Ланка · Энэдхэг · Япон