Алабама

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Алабама можо улас
State of Alabama
АНУ-ай можо улас
Flag of Alabama.svg Seal of Alabama.svg
Далбаа Уласай тамга
Уряа
Audemus jura nostra defendere
"Эрхыемнай хамгаалха зүрхэлнэбди"
Map of USA AL.svg
АНУ-да Алабамын байра
Ниислэл Монтгомери
Албан ёһоной хэлэн Англи
Нютаг дэбисхэр
  Ниитэ 135 765 км²
  Уһанай хуби 3,20 %
Хүн зон 4 833 722 (2013)[1]
Можо улас болоһон үдэр 1819 оной 12 һарын 14 (22-дохи)
Захиргаан
 - Амбан захирагша Роберт Бентли
 - Дэд захирагша Кей Айви

Алабама (албан ёһоор Алабама можо улас; англяар Alabama) — Америкын Нэгэдэһэн Уласай Урда бүһэдэ оршодог АНУ-ай можо улас юм. Алабама хойто талаараа Теннесси, зүүн талаараа Джорджи, урда талаараа Флорида, баруун талаараа Миссиссипи можо уласуудтай тус тус хилэлдэг ба урда талаараа мүн Мексикын булангаар хүреэлэгдэһэн. Алабама хуурай газарай нютаг дэбисхэрээр 30-да ородог болоод дотоодо уһан замай хэмжээгээр хоёрто ородог. Тус можо улас 2006 он соо бараг 4.6 сая хүн зоноороо 23-та орожо байгаа.[2]

Америкын эрхэтэнэй дайнһаа Дэлхэйн хоёрдугаар дайн хүрэтэр Алабама Урдын олон можо уласай нэгэн адли хүдөө ажахыһаа хамааралтай байһан ушарһаа эдэй засагай хүндэрэл бэрхэшээлтэй тулгаржа байба. 1960-аад он хүрэтэр можо уласай хуули тогтоохо байгуулгада сагаан арһата хүдөөгынхидэй һонирхол дабамгайлжа байһан болоод хотынхидай һонирхол бага түлөөлэлтэй байгаа.[3] Дэлхэйн хоёрдугаар дайнай дараашын жэлнүүдтэ Алабама можо уласай эдэй засаг дан хүдөө ажахы дээрэ тулгуурилдаг байһанаа хүнды үйлэдбэри, ашагта малтамалай олборилолто, болбосорол, үндэр технологи зэргэ олон һалбаритай боложо хүгжэжэ, гол түлэб АНУ-ай Арми болон АНУ-ай Агаарай сэрэгэй хүсэнэй сэрэгэй баазанууд олоноор байгуулагдан, үргэжэн тэлһэнээр эдэй засагынь һэргэбэ. Мүнөөдэр тус можо улас агаар сансар, болбосорол, эрүүл мэндэ, банк, янза бүриин хүнды үйлэдбэри, энэнэй дотор автомашинай үйлэдбэрилэл, ашагта малтамалай олборлолт, ган үйлэдбэрилэлдэ маша ехэ хүрэнгэ оруулдаг.

Алабамае албан бусаар Yellowhammer State (Америкэ тоношуулай можо улас) гэжэ нэрэлдэг ба энэ шубуунь тус можо уласай бэлэгдэл шубуу юм. Алабамае мүн Heart of Dixie (Урдын зүрхэн) гэдэг. Тус можо уласай модониинь намагай нарһан болоод сэсэгынь Camellia japonica юм. Алабамын ниислэлынь Монтгомери ба хүн зон эгээн олонтой хотонь Бирмингем.

Газар зүй[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Хүршэ засаг захиргаанай нэгэжэ
Баруун-хойто:
Flag of Mississippi.svg Миссисипи
Хойто:
Flag of Tennessee.svg Теннесси
Зүүн-хойто:
Flag of Georgia (U.S. state).svg Джорджи
Баруун:
Flag of Mississippi.svg Миссисипи
Brosen windrose.svg Зүүн:
Flag of Georgia (U.S. state).svg Джорджи
Баруун-урда
Flag of Mississippi.svg Миссисипи
Урда:
Flag of Florida.svg Флорида
Зүүн-урда:
Flag of Florida.svg Флорида

Зүүлтэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Нэмэлтэ уншаха материал[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

For a detailed bibliography, see the History of Alabama.
  • Atkins, Leah Rawls, Wayne Flynt, William Warren Rogers, and David Ward. Alabama: The History of a Deep South State (1994)
  • Flynt, Wayne. Alabama in the Twentieth Century (2004)
  • Owen Thomas M. History of Alabama and Dictionary of Alabama Biography 4 vols. 1921.
  • Jackson, Harvey H. Inside Alabama: A Personal History of My State (2004)
  • Mohl, Raymond A. "Latinization in the Heart of Dixie: Hispanics in Late-twentieth-century Alabama" Alabama Review 2002 55(4): 243-274. ISSN 0002-4341
  • Peirce, Neal R. The Deep South States of America: People, Politics, and Power in the Seven Deep South States (1974). Information on politics and economics 1960–72.
  • Williams, Benjamin Buford. A Literary History of Alabama: The Nineteenth Century 1979.
  • WPA. Guide to Alabama (1939)

Холбооһон[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Great Seal of the United States (obverse).svg АНУ-ай засаг захиргаанай хуубари
Можо уласууд Айдахо | Айова | Алабама | Аляска | Аризона | Арканзас | Баруун Вирджини | Вайоминг | Вашингтон | Вермонт | Вирджини | Висконсин | Гавай | Делавэр | Джорджи | Иллинойс | Индиана | Калифорни | Канзас | Кентукки | Колорадо | Коннектикут | Луизиана | Массачусетс | Миннесота | Миссисипи | Миссури | Мичиган | Монтана | Мэн | Мэриленд | Небраска | Невада | Нью-Гэмпшир | Нью-Джерси | Нью-Йорк | Нью-Мексико | Огайо | Оклахома | Орегон | Пенсильвани | Род-Айленд | Теннесси | Техас | Урда Дакота | Урда Каролина | Флорида | Хойто Дакота | Хойто Каролина | Юта
Холбооной тойрог Вашингтон (Колумби тойрог)
Арал нютаг дэбисхэрнүүд Америкын Самоа | АНУ-ай Вирджиниин аралнууд | Гуам | Пуэрто-Рико | Хойто Марианай аралнууд
Бишыхан аралнууд Бахо-Нуэво* | Бейкэр арал | Уэйк арал | Джарвис арал | Джонстон атолл | Кингмен шүрэн арал | Мидуэй атолл | Навасса арал | Пальмира атолл | Серранилла арал | Хаулэнд арал