Хонконг

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Хонконг тусхай захиргаанай бүһэ
香港特別行政區
Xiānggǎng Tèbié Xíngzhèngqū
Hong Kong Special
Administrative Region
Түрын туг Түрын һүлдэ
Хонконг хотын һүниин үзэмжэ (2007)
Хонконг хотын һүниин үзэмжэ (2007)
Албан хэлэн Хитад
Англи
Цуг хэлэгдэх нь хонконгынхид
Түрэ засаг Хитадай онсогой засаг захиргаанай орон
 -  Юрэнхы дарга Лян Жэньин
Дэбиcхэр газар
 -  Бүхэлдээ 1 104 км2 (179)
 -  Уһанай процент (%) 4.58% (50 км²)[1]
Хүн зон
 -  Тоосоо (2010) 7,055,071[1] (100 7,061,200[2])
 -  Хүн зоной нягтарал 7,315[3] 6,480[4] хүн/км2 
ДНБ (ХАШТ) 2011 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $351.119 тэрбум[5] 
 -  Нэгэ хүндэ $49,137[5] 
ДНБ (Нэрлэһэн) 2011 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $243.302 тэрбум[5] 
 -  Нэгэ хүндэ $34,049[5] 
ОТББЭ (2007) 43.4[6] 
ХХИ (2011) Increase 0.898[7] (маш сайн) (13)
Мүнгэн тэмдэгтэ [[Хонконг доллар]] (HKD)
Сагай бүһэ Хонконгой саг (НЗНЦ+8)
Интернет домэйн .hk
Телефоной код +852

Хонконг (мүн Гонконг; англяар Hong Kong, Хонкон; хитадаар 香港 Шианган, кан. Heūnggóng; — Азида Дэлхэйн санхүүгэй томохон түб хото; БНХАУ-ай тусхай захиргаанай хоёр бүһын нэгэ (нүгөөнь Макао).

Хонконгынь Хитадай урда хэһэгтэ оршохо болон хойто талаараа Гуандун можотой хилэлдэг. Зүүн, баруун, урда таладань Урда Хитадай тэнгис оршоно.

Хонконг 1942 онһоо 1997 ондо Хитадта шэлжүүлэгдэхэ хүрэтэрөө Ехэ Британиин засаг захиргаан доро байгаа. Хитад-Британиин хамтарһан тунхаг болон Хонконгой Үндэһэн Хуулида зааһанаар шэлжүүлгэһээ табин жэлэй дараа гү, али доодо талань 2047 он хүрэтэр Хонконгынь Хитадһаа ехэхэн хэмжээнэй автономито байдалтай байха ёһотой. «Нэгэ улас, хоёр системэ» гэһэн бодолгын ёһoop, Хитадай Засагай Газарынь Хонконгой аюулгүй байдал, гадаада бодолгые харюусаха бол хуулиин системэ, сагдаагай хүсэн, мүнгэн тэмдэгтэ, гаалиин бодолго, сагаашалалай бодолго, олон уласай байгуулга, үйлэ ябадалда эльгээхэ түлөөлэгшэдөө өөрөө зохисуулна.

Анха худалдаанай боомто боложо байгуулагдаһан Хонконг XX зуунай һүүлөөр томохон санхүүгай түб болобо. Капиталис эдэй засагынь голдуу үйлэшэлгын һалбарида тулгуурилдаг болон засагай газар үлэ оролсохо бодолгонь ехэхэн тус үзүүлдэг. Хүн зониинь голдуу Хитад гаралтай болобош бусад үндэһэтэнүүдэй эргэдынь ниигэмэй жаахан болобош шухала хэһэгые бүридүүлдэг. Хонконгто баруунай, зүүнэй соёл уралиг ехэхэн нүлөөлһэн болоод энэнь хоол, кино, хүгжэмэй уралигуудтань тодо харагдадаг.

Түүхэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Британиин эзэмдэлгэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

1890-ээд оной Виктори һуури
(одоо Түб дүүргын газар)

1839 ондо Чин улас хара тамхи импортировалхаһаа арсаһанһаа боложо Британитай Хара тамхиин нэгэдүгээр дайнда хүсэн үзэһэн. 1841 оной 1 һарын 20-да Британиин хүсэн Хонконг аралые эзэлэн абажа, 1842 оной 8 һарын 29-дэ Нанжангай хэрээгээр өөрын мэдэлдэ абажа һуурингаа (Виктори гэжэ нэрэтэй) байгуулба.

1860 ондо Британи Хара тамхиин удааха дайнда диилэжэ Каулуун (англяар Kowloon) хошууе үмэнэхиин адли абаһан бол 1898 ондо уридын газарһаа бүри томо Шэнэ газарые (New territories) 99 жэлэй арендын хэрээгээр нэмэжэ абаа.[8]

1841 ондо загаһаша голдуу 7,450 хитад байһан бол 1870 ондо 115 мянган хитад, 8,754 европынхид хүн оршон һуудаг болоһониинь хүн зон сугларжа эхилһэнэй жэшээ юм.[9]

Японой интервенци[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Японой эзэнтэ гүрэн дэлхэйн хоёрдугаар дайнда Азиин дурнаһаа добтолон эзэлжэ байха үедээ 1941 оной 12 һарын 8-да Хонконг руу дайраһан.[10] Британи, Канадын хамгаалагша хүсэн 1941 оной 12 һарын 25-да Хонконгые алдаба.[11] Япондо эзэлэгдэһэн хэдэн жэлдэ хүнэһэ хомсодожо, үнэ харисангы ехэдхэһэн. Хитадууд хойшо нюусаар 1941 ондо 1.5 сая хүн байһанаа 1945 ондо Британи эргүүлэн абахада 6 буман хүн боложо сөөрһэн байдаг.[12]

Хүйтэн дайнай үе[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

1989 оной Хонконг

Дайнай дараа Хитадай эргэнэй дайнһаа дүрбэгшэдээр хүн зоной тоо түргэн нүхэгдэбэ. Илангаяа 1949 ондо БНХАУ байгуулагдахада Хитадай коммунис намай бодолгодо хабшагдахаһаа зайлажа Хонконг руу сагаашалха урасхал хүбэрһэн гэдэг.[8]

1950-да ондо Хонконгдо даабуунай экспорт болон бусад ажа үйлэдбэри ехэд хүгжэһэн. Энэ үедэ хүн зоной тоо үргэлжэлэн ехэдхэжэ, хүдэлмэриин хүлһэн хэбээрээ шахуу байһаншье хүн арадай амидаралай комфорт дээшэлһэн байна.[13] Хонконгдо 80, 90 ондо ажа үйлэдбэриин һалбарида ажаллаха хүсэнэй багтаамжа ханаха үедэ зүрөөд үйлэшэлгэнэй һалбариин ниитэ хэмжээ ехэ хубяар ехэдхэбэ.[14]

Ехэ Британи 1997 ондо Шэнэ газарай (англяар New territories) арендын хугасаа дууһахада Хитадта Хонконгой мэдэхэ бүрин эрхээ шэлжүүлнэ гэдэгээ 1984 ондо Хитадтай хамтарһан тунхаг үйлэдэхэдээ баталба.[8]

1997 онһоо хойшо[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Хитадай мэдэлдэ ерэһэнээр Британиин үедэ байһанһаа Хитадта тааруулжа өөршэлэгдэһэн зүйлнүүд байдаг. Гэхыдээ баһа өөршэлэгдөөгүй зүйлнүүдшье байна. Хитадһаа илгарха заримһаань онсолбол, өөрын нэрээр ДХБ, ОУОХ гэхэ мэтэ хэд хэдэн олон уласай байгуулгын гэшүүн хэбээр, бүхы һургуулида англи хэлэн заадаг хэбээр, Хонконгой тусхай бүһын паспорттой хүн Европо, Хойто Америкэдэ сүлөөтэй нэбтэрхэ эрхэтэй хэбээр, хэблэл мэдээлэлэй эрхэ сүлөөтэй хэбээрээ байна.

Зүүлтэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

  1. 1,0 1,1 "Hong Kong". The World Factbook. CIA. 23 August 2010. Retrieved 17 September 2010.}
  2. Population and Vital Events. Census and Statistics Department, Hong Kong Government (2010). 4 October 2010-д хандсан.
  3. (2009) «2008 Estimate» (Statistics Singapore). Проверено 2 July 2011.
  4. Population Density by Area. Census and Statistics Department, Hong Kong Government (2009). 4 October 2010-д хандсан.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 "Hong Kong". International Monetary Fund. Retrieved 18 April 2012.
  6. Human Development Report 2009 – Gini Index. United Nations Development Programme. 10 November 2009-д хандсан.
  7. Human Development Report 2011. United Nations. 2011-11-02-д хандсан.
  8. 8,0 8,1 8,2 Wiltshire, Trea (1997). Old Hong Kong, 5th, FormAsia Books. ISBN 962-7283-13-4.  Ошибка цитирования Неверный тег <ref>: название «Wiltshire» определено несколько раз для различного содержимого
  9. Linda Pomerantz-Zhang (1992). "Wu Tingfang (1842–1922): reform and modernization in modern Chinese history". Hong Kong University Press. p.8. ISBN 962-209-287-X
  10. L, Klemen (1999–2000). Chronology of the Dutch East Indies, 7 December 1941 – 11 December 1941. Forgotten Campaign: The Dutch East Indies Campaign 1941–1942.
  11. L, Klemen (1999–2000). Chronology of the Dutch East Indies, 25 December 1941 – 31 December 1941. Forgotten Campaign: The Dutch East Indies Campaign 1941–1942.
  12. Bradsher, Keith. "Thousands March in Anti-Japan Protest in Hong Kong", 17 April 2005. 20 October 2010-нд авсан. 
  13. Moore, Lynden (1985). The growth and structure of international trade since the Second World War. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-46979-1. Retrieved on 2011-09-01. 
  14. Dodsworth, John (1997). {{{title}}}. International Monetary Fund. ISBN 1-55775-672-4. 

Холбооһон[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Ази
LocationAsia.svg Азербайджан · Арабын Нэгэдэһэн Эмир Улас · Армени · Афганистан · Балба · Бангладеш · Баhрэйн · Брүнэй · Бутан · Вьетнам · Гүржи · Египет · Зүүн Тимор · Израиль · Индонези · Йордан · Ирак · Иран · Йемен · Казахстан · Кампучи · Катар · Кипр · Кувейт · Кыргызстан · Лаос · Ливан · Малайзи · Мальдив · Монгол Улас · Мьянмар · Оман · Ородой Холбооной Улас · Пакистан · Саудын Араб · Сингапур · Сири · Узбекистан · Урда Солонгос · Таджикистан · Таиланд · Туркменистан · Түрэг Улас · Филиппин · Хитад Улас · Хойто Солонгос · Шри Ланка · Энэдхэг · Япон