Перейти к содержанию

Бангладеш

Сүлөөтэ Нэбтэрхы Толи — Википеэдиһээ
Бүгэдэ Найрамдаха Бангладеш Арад Улас
ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠪᠠᠩᠯᠠᠳ᠋ᠧᠱ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ
গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ
Түрын туг Түрын һүлдэ
Түрын дуулалай нэрэ:
«Алтан Бангла оромни»

Бангладеш һуури байра
Ниислэл Дакка
Албан хэлэн Бенгал хэлэн
Захиргаан
 -  Юрэнхылэгшэ Абдул Хамид
 -  Юрэнхы сайд Шейх Хасина Вазед
Тусгаар тогтонол Пакистанһаа 
 -  26.03.1971 Тусгаар амяарлан тогтобо 
Дэбиcхэр газар
 -  Бүхэлидөө 144 000 км2 (94)
 -  Уһанай процент (%) 7 %
Хүн зон
 -  Тоосоо () Increase168 957 745 (8)
ДНБ (ХАШТ) 2013 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $324.628 тэрбум[1] (43)
 -  Нэгэ хүндэ $2,083[1] (154)
ДНБ (Нэрлэһэн) 2013 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $153.58 тэрбум[1] 
 -  Нэгэ хүндэ $1,044[1] (150)
ОТББЭ (2010) 32.1[2] (дундажа) 
ХХИ (2013) Increase 0.515[3] (муу) (145)
Мүнгэн тэмдэгтэ така (BDT)
Сагай бүһэ +6
Интернет домэйн .bd
Телефоной код +880

Бүгэдэ Найрамдаха Бангладеш Арад Улас (бенгалаар গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ). богонёор хэлэбэл Бангладеш (бенгалаар বাংলাদেশ — «Бангла орон»), Урда Азиин улас, Энэдхэгэй далайн Бегалиин булангай уһаар угаажа байна. Зүүн урда хэһэгтэнь Мьянматай хилын хэһэг гадна Энэдхэгээр хүреэлэгдэһэн байна. Нютаг дэбисхэрынь 144 мянган км²оршом, хүн зониинь 169 сая хүн (2015), 98 % үлүү бенгалнууд. Албан еһоной хэлэн — бенгал хэлэн. 85 % үлүү лалын шажантад, 12 % оршом энэдхэгэй шажантад.

8 можодо хубаагдана (бенгалаар বিভাগ). Ниислэл хото — Дакка. Хамтын Нүхэрлэлэй гэшүүн байна. Түрын тэригүүниинь юрэнхылэгшэ, хуули тогтоохо эмхи — нэгэ танхимтай Үндэһэтэнэй суглаан.

Улас гүрэнэй нютаг дэбисхэрэй ехэнхи хуби Ганга, Брахмапутра болон Мегхна мүрэнүүдэй ниитын адаг соо байна. Субэкваторой бороотой уларилтай. 1 һарын дундажа температура 12-25 °C, 4 һарын (эгээн халуун һара) температура 23-34 °C. Жэл бүри 2000-3000 мм шииг нойтонтой. Борооной саг уларилда (6 — 10 һарада) ба үерэй саг уларилда адагта хүнды үер болоно. Нютаг дэбисхэрэй 14 % халуун ороной ой эзэмдэнэ.

Мүнөөгэй Бангладешэй нютаг дэбисхэртэ түрүүшын уласууд МЭҮ VII—VI зуун жэлдэ байгуулаа (Ванга гэхэ мэтэ). VIII—XIII зуун жэлэй үедэ нэгэдэһэн бенгал гүрэн байгаа. XIII зуунай эртэ хахадһаа XVIII зуун хүрэтэр Бангладеш лалын обогуудай засаг доро байгаа, энэ тоодо XVI зуунда Ехэ Могол уласай хамаанда ороо. XVIII зуунай эхиндэ Даккада түблэрһэн Могол уласай амбан можо үнэндөө бэе даанги гүрэн байгаа. 1757 оной Плессиин байлдаанай һүүлдэ Бенгали англиин колонизаторнуудай засаг доро орожо, Британиин Ранзын нэгэ хэһэг болобо. 1947 ондо Энэдхэгые хоер хэһэгтэ хубаажа, Пакистанай нэгэ хэһэг (Зүүн Пакистан можо) болобо. 1971 оной Энэдхэг-Пакистан хоорондын дайн болон бэе даанги байдалай дайнай үрэ дүндэ 1971 оной 3 һарын 26 үдэртэ тусгаар амяарлан тогтобо. 1982 ондо түрын эрьелтын үрэ дүндэ Хуссейн Мохаммад Эршадай сэрэгэй дэглэм байгуулаашье һаа, 1990 ондо арадшаланхай.

Засаг захиргаанай хуубари

[Заһаха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]
Долоон можо

Бангладешэй нютаг дэбисхэр 8 «бипхага» (бенгалаар বিভাগ, можо), дотроо 64 «зила» (тойрог), 483 «упазила» (дэд тойрогто) хубаагдадаг.[4]

Мож Засаг захиргаанай түб Нютаг дэбисхэр,
км²
Хүн зон,
(2011) хүн
Нягтарал,
хүн/км²
1 Барисал Барисал 11 394 8 147 000 715,03
2 Дакка Дакка 30 772 46 729 000 1518,56
3 Кхулна Кхулна 22 181 15 563 000 701,64
4 Маймансингх Маймансингх 10 584 11 370 000 1,074
5 Раджшахи Раджшахи 18 195 18 329 000 1007,36
6 Рангпур Рангпур 16 316 15 665 000 960,10
7 Силхет Силхет 12 718 9 807 000 771,11
8 Читтагонг Читтагонг 32 696 28 079 000 858,79
Ниитэдэ144 272142 319 000986,46
Бангладеш хотонууд
Дакка.
Бангладеш хотонууд
ХотоХүн зонУлас
Хүн зон 1991Хүн зон 2001Хүн зон 2010
1.Дакка5 081 8347 672 03210 861 172Дакка
2.Читтагонг2 115 2482 941 6033 867 703Читтагонг
3.Нараянгандж817 1331 133 1911 490 131Дакка
4.Кхулна921 3651 172 8311 435 422Кхулна
5.Газипур588 540866 5401 199 215Дакка
6.Раджшахи507 435651 062808 414Раджшахи
7.Тонги168 702281 928437 387Дакка
8.Силхет234 355316 311410 172Силхет
9.Мименсингх273 350332 721395 129Дакка
10.Нарсингди199 694274 763361 604Дакка
11.Комилла225 259278 238344 750Читтагонг
12.Рангпур208 294265 972330 049Рангпур
13.Барисал202 746234 783270 864Барисал
14.Джессор169 349214 846260 843Кхулна
15.Богра164 114210 038260 165Раджшахи
16.Динаджпур136 133157 914182 674Рангпур
17.Пабна137 577159 977182 610Раджшахи
18.Навабгандж130 577152 223177 822Раджшахи
19.Муншигандж68 103107 903159 379Дакка
20.Брахманбария137 485145 300157 903Читтагонг
21.Магура36 92986 445156 337Кхулна
22.Тангайл106 004129 785155 891Дакка
23.Сираджгандж106 153128 144151 444Раджшахи
24.Фени46 27292 794150 950Читтагонг
25.Гаджипур100 690123 531148 305Дакка
26.Наогаон101 266124 046147 998Раджшахи
27.Джамалпур109 126128 163147 179Дакка
28.Мадхупур19 74782 736145 100Дакка
29.Чуаданга88 251113 928142 700Кхулна
30.Фаридпур68 938101 084140 736Дакка
31.Саидпур102 491119 666137 209Рангпур
32.Хабигандж49 62784 276132 707Силхет
33.Абхайнагар28 54773 006129 569Кхулна
34.Дохар26 84161 793127 790Дакка
35.Саткхира73 10595 181119 892Кхулна
36.Бхайраб70 09393 254119 423Дакка
37.Дженайда64 47188 687116 967Кхулна
38.Чандпур99 864108 558116 784Читтагонг
39.Кокс-Базар80 42497 898116 637Читтагонг
40.Раузан21 34455 874114 936Читтагонг
41.Куштия86 18199 705113 440Кхулна
42.Ишварди81 78996 305111 137Раджшахи
43.Натор68 18687 128107 704Раджшахи
44.Ноакхали80 19092 112104 090Читтагонг
45.Шерпур62 82882 179103 653Дакка
46.Кхаграчари29 13757 087102 485Читтагонг
47.Кауния69 44783 05497 303Рангпур
48.Кишоргандж60 26977 61096 674Дакка
49.Лакшмипур43 84666 85496 082Читтагонг
50.Чакария5 40650 99391 233Читтагонг


  1. 1 2 3 4 Эшэ татахада гараһан алдуу: Неверный тег <ref>; для сносок imf2 не указан текст
  2. "Gini Index". World Bank.
  3. "Human Development Report 2010. Human development index trends: Table G". The United Nations
  4. http://www.cabinet.gov.bd/view_area.php?page=all_area&lang=en