Чехи

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Бүгэдэ Найрамдаха Чехи Улас
Česká republika
Түрын туг Түрын һүлдэ
Уряа: чех Pravda vítězí
"Үнэн ялдаг"
Түрын дуулалай нэрэ:
чех Kde domov můj?
"Минии гэр хаана бэ?"

Ниислэл Prague CoA CZ.svg Прага
Албан хэлэн Чехи
Арад түмэн  63.7%%- Чехи үндэһэтэн
4.9%- Морави үндэһэтэн
1.4%- Словаки үндэһэтэн
29.9% - бусад арад түмэн
Түрэ засаг Бүгэдэ найрамдаха улас
 -  Юрэнхылэгшэ Милош Земан (2013-)
 -  Юрэнхэй сайд Иржи Руснок
Уласай хурал чех Parlament
→ «Уласай хурал»
 -  Дээдэ танхим чех Senát
→ «Сенат»
 -  Доодо танхим чех Poslanecká sněmovna
→ «Түлөөлэгшын танхим»
Байгуулха
 -  Богеми гүнлиг 870 он 
 -  Богеми хаанта улас 1198 он 
 -  Чехословаки 1918 оной 10 һарын 28 
 -  мүнөөгэй Чехи 1993 оной 1 һарын 1 
Дэбиcхэр газар
 -  Бүхэлдээ 78 866 км2 (116)
 -  Уһанай процент (%) 2 %
ДНБ (ХАШТ) 2011 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $268.772 тэрбум[1] 
 -  Нэгэ хүндэ $25,525[1] 
ДНБ (Нэрлэһэн) 2011 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $218.363 тэрбум[1] 
 -  Нэгэ хүндэ $20,938[1] (38)
ОТББЭ (2008) 26 (бага) (4)
ХХИ (2010) Increase0.865[2] (дээдэ) (28)
Мүнгэн тэмдэгтэ [[Чехи крон]] (CZK)
Сагай бүһэ +1
Интернет домэйн .cz1
Телефоной код +43
{{{тэмдэглэл}}}

Бүгэдэ Найрамдаха Чехи Улас (чех Česká republika), Чехи (чех Česko) — түб Европын нэгэн улас болоод өөрөөр Богемишье гэжэ нэрлэгдэдэг. Ниислэл болоод хамагай томо хото Прага юм. Мүнгэн тэмдэгтэ — Чехиин крона (koruna — CZK) болоод 1 евро ойролсоогоор 25 CZK-той тэнсэдэг. Хүн зон — 10 сая шахуу.

Албан ёһоной хэлэн чехи хэлэн юм. Чехи хэлэн Славян хэлэнэй бүлэд багтдаг болоод словаки, польшо хэлэнүүдтэй түрэл юм. 1993 онд Чехиин Гадаад ябадалай яам Чехи гэһэн нэрэ албан ёһоной бэшэг баримтаһаа гадуур хэрэглэжэ болоно гэжэ мэдэгдэһэн. Бүгэдэ Найрамдаха Чехи Улас далайда гаралгагүй улас болоод Германи, Австри, Словаки, Польшо уласуудтай хилэлэдэг.

Түүхэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Чехиин түүхэ МЭҮ IX зуунһаа эхэтэй болоод удаан хугасаанай турш Түб Европын хамагай хүсэрхэг уласуудай нэгэ байһан. Хожом Чехи Нэгэдүгээр Райхай хамагай олон хүн зонтой, хамагай баян улас болоһон болоод олоншье эзэн хаан эндэһээ карьераяа эхилжэ байгаа. 1515 оной Венагай хэрээнэй нүхэсэлэй ёһoop 1526 ондо Луи Ягеллон наһа бараһанай дараа одоогой Чехиин нютаг дэбисхэрэй хэһэгүүд болохо Богеми, Унгарай хаанта уласууд Габсбургын захиргаанда ороһон. Энэ Габсбургын бүрилдэхүүндэ 1918 он хүрэтэр байһан. Тус улас 1918—1992 ондо Чехословакиин нэгэ хэһэг байба. Чехословаки 1918 ондо Австри-Унгарын эзэнтэ гүрэнһөө тусгаар тогтножо байгаа. Чехословакиин анханай юрэнхылэгшэ Томас Гарриг Мазарик байгаа. Чехословаки 1993 ондо тайбан замаар Бүгэдэ Найрамдаха Чехи Улас болон Словаки гэһэн хоёр улас болон задараа һэн. Бүгэдэ Найрамдаха Чехи Улас 2004 оной табадугаар һарын 1-ндэ Европын Холбооной гэшүүн болоһон.

Зүүлтэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Czech Republic. International Monetary Fund. 14 January 2012-д хандсан.
  2. Human Development Report 2011. United Nations (2011). 5 November 2011-д хандсан.
Европо
LocationEurope.png Австри · Азербайджан · Албани · Андорра · Беларусь · Бельги · Болгари · Босни ба Герцеговина · Ватикан · Германи · Греци · Гүржи · Дани · Ирланд · Исланд · Испани · Итали · Казахстан · Кипр · Оросой холбоото улас · Латви · Литва · Лихтенштейн · Люксембург · Македони · Мальта · Молдави · Монако · Нидерланд · Норвеги · Нэгэдэһэн Хаанта Улас · Польшо · Португал · Румыни · Сан-Марино · Серби · Словак · Словен · Турк · Унгар · Украина · Финланд · Франци · Хорвати · Черногори · Чехи · Швейцари · Швеци · Эстони