Норвеги

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Норвегиин Хаанта Улас
Kongeriket Norge
Kongeriket Noreg
Түрын туг Түрын һүлдэ
Түрын дуулалай нэрэ:
норвегяар Ja, vi elsker dette landet
«Зай, бидэ энэ орониие дуратайбди»

Вангай дуулал:
норвегяар Kongesangen «Вангай дуу»
Ниислэл Oslo komm.svg Осло
Албан хэлэн Норвеги
Түрэ засаг Үндэһэн хуулита хаанта засагта улас
 -  Хаан V Харальд
 -  Юрэнхы сайд Эрна Солберг
Уласай хурал нор. "Stortinget"
Стортинг
«Ехэ зүблэл»
ДНБ (ХАШТ) 2015 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $351,603 тэрбүм[1] (46)
 -  Нэгэ хүндэ $67 445[1] (4)
ДНБ (Нэрлэһэн) 2015 оной тоосоо
 -  Бүгэдэ $420,958 billion[1] 
 -  Нэгэ хүндэ $80 749[1] (3)
ОТББЭ (2011) 22.3[2] (бага
ХХИ (2013) Increase 0,944[3] (маша һайн) (1)
Мүнгэн тэмдэгтэ Норвегиин крона (NOK)
Сагай бүһэ +1 (Түб Европын саг)
Интернет домэйн .no
Телефоной код +46

Норвеги (норвегяар Norge, букмол ба Noreg, нюнорск) гү, али албан ёһоор Норвегиин Хаанта Улас болбол Хойто Европодохи Скандинавиин хахад аралай баруун эрьеэ эзэлэн оршохо, үндэһэн хуулита хаанта засагта улас юм. Газарай хилын ехэнхинь Швецитэй байха болоод, зүүн хизгаарынь урда талаараа Финланд, зүүн талаараа Оросой холбоото уластай хиллэдэг. Хойто тэнгисдэхи уһан хилээр баруун талаараа Нэгэдэһэн Хаанта Улас, Фарерай аралнууд, Скагерракай хоолойгоор урда талаараа Дани уластай хиллэдэг. Тус уласай Атлантын далай болон Баренцын тэнгисэй эрьень фьордуудаараа алдартай.

1920-ёод ондо Норвеги Ян Майениие нэгэдхэжэ, Хойто мүльһэн далайдахи Свальбардай ольтирог буюу Шпицбергениие Шпицбергенэй хэрээ ёһоор эзэмшэхэ болоһон юм. Мүн туйл оршомой Бувье арал, Пётр I арал, Мод хатанай газар Норвегиин хамааралтай нютаг дэбисхэр болобошье албан ёһоор тус уласта харьяалагдадаггүй. Антарктидадахи Мод хатанай газар бусад уласаар хүлеэн зүбшөөрэгдөөгүй байгаа.

Дэлхэйн хоёрдугаар дайнһаа хойшо Норвеги эдэй засагай хурдасатай үсэлтын үрээр дэлхэйн хамагай баян оронуудай нэгэ болоо. Норвеги дэлхэйдэ газарай тоһоной экспортоороо 4-дэ орохо[4] болоо газарай тоһон олборилолтонь тус уласай ДНБ-эй дүрбэнэй нэгые бүридүүлдэг.[5]

Мүн Норвеги байгаалиин хии, уһанай эршэм хүсэн, загаһан, ой, кристалл бодосой баялигтай улас болоно. 2006 оной байдалаар далайн хүнэһэнэй экспортоор дэлхэйдэ Хитадай дараа 2-то бэшэгдэжэ байна.[6] Тэрэшэлэн хүнэһэнэй, уһан онгосын, химиин, олборилхо, металл болбосоруулха, загаһан агнуури, саарһанай ажаүйлэдбэри үндэр хүгжэһэн.

Тус улас 2001-2006 онуудта хүнэй хүгжэлэй индексээрээ дэлхэйдэ тэргүүлһэн болоод 2007, 2008 онуудта Исландтай тэргүүн байрые хубаан эзэлжэ байна. 2007 оной Олон уласай энхэтайбанай индексээршье дэлхэйн хамагай тайбан ороноор шалгарһан аж.[7] Норвеги НАТО-е үүсхэн байгуулһан оронуудай нэгэ юм.

Зүүлтэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Norway. International Monetary Fund (2015). April 2015-д хандсан.
  2. Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC). Eurostat Data Explorer. 13 August 2013-д хандсан.
  3. Human Development Index and its components
  4. CIA — The World Factbook — Rank Order — Oil — exports. Cia.gov (2009-02-10). 2009 оны 3 сарын 9-д хандсан.
  5. UPDATE 1-Statistics Norway raises '07 GDP outlook, cuts '08. Uk.reuters.com (2007-09-06). 2009 оны 3 сарын 9-д хандсан.
  6. FAO Globefish global trends 2006. 2009 оны 3 сарын 9-д хандсан.
  7. World Norway rated most peaceful nation. BBC News (2007-05-30). 2009 оны 3 сарын 9-д хандсан.
Европо
LocationEurope.png Австри · Азербайджан · Албани · Андорра · Беларусь · Бельги · Болгари · Босни ба Герцеговина · Ватикан · Германи · Греци · Гүржи · Дани · Ирланд · Исланд · Испани · Итали · Казахстан · Кипр · Оросой холбоото улас · Латви · Литва · Лихтенштейн · Люксембург · Македони · Мальта · Молдави · Монако · Нидерланд · Норвеги · Нэгэдэһэн Хаанта Улас · Польшо · Португал · Румыни · Сан-Марино · Серби · Словак · Словен · Турк · Унгар · Украина · Финланд · Франци · Хорвати · Черногори · Чехи · Швейцари · Швеци · Эстони