Лодзь

Сүлөөтэ Нэбтэрхэй Толи — Википеэдиһээ
Шууд ошохо: тамаралга, хайха
Лодзь
—  хошуун  —
польшоор Miasto Łódź
Лодзь хото

Һүлдэ туг

Һүлдэ тэмдэг
Польшо дахи Гданьскын байршалга
Улас орон Польшо Польшо
Можо POL województwo łódzkie flag.svg Лодзиин можо
Хошуун Лодзь
Дүүргэ (34) Нэрэ бүхы 34 дүүргэ
Газар нютаг 293,25 км²[1]
Газарай байса д.т.д. 162-278 м
Хүн зон 2016 ондо 698 688 хүн[1]
Сагай бүһэ Түб Европын саг (НЗНС+1)
Телефоной_код (+48) 42
Сахим газар uml.lodz.pl (польшоор)

Лодзь (польшоор Łódź [wut͡ɕ]About this sound [wut͡ɕ] — «онгосо») — Польшын эгээн томо хотонуудай нэгэн. Гүрэнэйнгөө түб хэһэгтэ, Варшаваһаа баруун-урда зүг тиишэ 120 км зайда байрлажа, сахим ажаүйлэдбэриин томо түб юм. XIII зуун жэлдэ байгуулагдаһан, 1423 онһоо хотын зэргэтэй юм.

1999 онһоо хойшо Лодзь хадаа — Лодзиин можын засаг захиргаанай түб ба эгээн томо хото. Хотын ажаһуугшадай тоо 698 мянган хүн байгаад аажамаар хороогдожо байна (1988 ондо — 854 мянган хүн). 1990-ээд онуудта Лодзь Варшавын һүүлдэ Польшын хоёрдохи томо хото байһаншье һаа, 2000-аад онуудта Краковой һүүлдэ жагсана.

1940—1944 оной хоорондо Германиин эзэмдэлгын үеэр тус хото Дэлхэйн нэгэдүгээр дайнай герман жанжан Карл Лицманай нэрэмжээр Лицманштадт гэжэ нэрлэһэн байгаа[2]. Тэрэ үедэ Лодзьто томо еврейн гетто байгаа. 1945-1948 онуудта Варшава һүйрэһэн ушарһаа Лодзь Польшын ниислэл хотын үүргые дүүргэһэн байгаа.

Түүхэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]


1332 он — Lodzia гэһэн һуурин түрүүшынхиеэ дурдаһан байна.

1423 он — Владислав Ягайло хаанай зарлигаар хотын эрхэтэй болобо.

1820 он Константин Павловичай зарлигаар фабрикын хото боложо, 1821 ондо Нове-Място дабуунай ажаүйлэдбэри байгуулһан.

1865 он — Лодзьһоо Колюшки хүрэтэр түмэр зам барижа эхилһэн, 1865 ондо үйлэ ажаллалгада оруулба.

1887 он — 1940 ондо нацистуудай галдаһан синагого сүмэ баригдаба.

1888 он — түрүүшын театр бии болобо.

1914 он Дэлхэйн нэгэдүгээр дайнай түрүүшын һарануудта герман ба ород сэрэгүүдэй хоорондо Лодзиин байлдаан.

1919 он — Антоний Каменский ударидаһан Лодзиин можо бии болобо.

1939 год — Лодзь нацистуудай эзэмдэжэ Лицманштадт дахин нэрлэгдэбэ.

1945 оной 1 һарын 18 — Улаан Армиин эзэмдэһэн.

Аха дүү хотонууд[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

Зүүлтэ[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

  1. 1,0 1,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2016 r.. Główny Urząd Statystyczny (2016-07-22). 2016-11-04-д хандсан.
  2. Das Ghetto Lodz/Litzmannstadt. the original on 2013-04-17-с архивлагдсан. 2013-04-16-д хандсан.

Эхэ һорболжо[заһабарилха | үндэһэн бэшэгые заһабарилха]

  • Лодзь // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • «Łódź. Путеводитель по Лодзи». Изд.: «POLSKA — Польская Туристическая Организация в Москве». Łódź. 2006.
  • Ришард Бониславски (Ryszard Bonisławski). Статья «Знаете ли Вы, что…» /«Достопримечательности Лодзи»/.
  • «ŁÓDŹ. Достопримечательности Лодзи.» (Текст: Ryszard Bonisławski, Justyna Jedlińska.)"POLSKA — Польская Туристическая Организация в Москве".