Ородой Холбооной Улас
|
|||||
|
|
|||||
| Албан ёһоной хэлэн | Ород хэлэн | ||||
| Ниислэл хото | Мушхаваа | ||||
| Ниислэлэй оршохо газарзүйн солбилсол | |||||
| Эзэн хаан | Владимир Путин | ||||
| Юрэнхы һайд | Дмитрий Медведев | ||||
| Газар нютагай хэмжээ - Бүгэдэ - % уһа |
Дэлхэйдэ 60-рта 17 098 246[1] дүрбэлжэн модо 4,22%[1] |
||||
| Хүн ама - Бүгэдэ (2010) - Хүн аманай нягтарал |
дэлхэйдэ 10 143 030 106[2] 8,36/км² |
||||
| Тусгаар тогтонол - |
|||||
| Сагай бүһэ | Гринвичэй сагай бүһэһээ +3…+12, без +5[К 1][К 2][3] | ||||
| Утаһанай тоо | 7 | ||||
.svg)
Ородой Холбооной Улас (ород Росси́йская Федера́ция) — Евразийн хойд хэсгээр үргэлжлэхэ улас юм. Хагас-Юрэнхылэгшын засаглалтай бүгэдэ найрамдаха улас холбооной 83 харъяата ангиһаа бүрилдэнэ.
Contents |
Түүхэ [edit]
Main article: Ород Холбооной Уласай түүхэ
Ород Холбооной Уласай түүхэ - Зүүн Славуудаар анх эхэлжээ. Славууд МЭӨ 3-8-р зууны дундуур Эвропоот тодорч эхэлсэн байна. 9-р зуунд зүүн Славчуудын анхны улас болох Киевийн Русь байгуулагджээ. Энэ улас нь Викингүүд болон тэдгээрийн үр удмуудаар удирдуулж байсан бөгөөд 988 онд Византын эзэнт гүрнээс Христын шашныг өвлүүлэн авсан. Энэ явдал нь дараагийн мянган жилийн турш Ородын соёл урлагийг тодорхойлсон Византийн болон Славын соёл урлагийн нэгтгэлийг эхлүүлжээ. Улмаар Киевийн Русь нь задарч газар нутаг нь Ородын маш олон жижиг хэмжээний феодалын уласуудад хуваагджээ. Киевийн Русийн залгамжлагч улаа\суудаас хамгийн хүчирхэг нь Мушхаваа байсан бөгөөд энэ нь Оросын нэгдэл, Алтан Ордын эсрэг тусгаарлах хөдөлгөөнд голлох байр суурийг эзэлж байв. Мушхаваа - аажмаар орчмынхоо Ород уласуудыг нэгтгэсэн бөгөөд Киевийн Русийн соёл урлаг, улас төрийн өвийг захирах болжээ. 18-р зуун гэхэд энэ улс нь байлдан дагуулалт, нийлүүлэлт, судалгаа зэргээр хүрээгээ тэлж, Польшоос Номхон Далай хүртэл үргэлжилсэн Ородын эзэнт гүрэн болсон байв.
Социалист Холбооной Улас [edit]
Main article: Социалист Холбооной Улас
Ород нь Ородынь эзэнт гүрний цагаас дэлхийн хүчин, нөлөө ихтэй орон болсон бөгөөд хожим нь дэлхийн анхны, хамгийн том социалист орон, "суперхүчин" болох ЗХУ-н хамгийн том, хамгийн чухал хэсэг болжээ. Энэ нь урлаг, шинжлэх ухааны бүхий л салбарт амжилт үзүүлсэн. 1991 онд ЗХУ задарснаар Ородой Холбооной Улас байгуулагдсан бөгөөд энэ нь ЗХУ-н залгамжлагч хэмээн тооцогддог.
Социалист Холбооной Улас - 15 Бүгд Найрамдах Улас болон хэд хэдэн автономит улас, хязгааруудаас тогтсон холбооной улас байсан. Энэ холбооной улас нь дэлхийн хуурай газрын зургааны нэгийг хамарсан 255 сая хүн аматай их гүрэн байлаа. Социалист Холбооной Улас - үзэл суртлын хувьд дэлхийн социалист лагерийн тэргүүлэгч, цэрэг улс төрийн Варшавын гэрээний оронуудын гол хүчин байсан юм.
Геограафи [edit]
Ородынь дарааха улсуудтай хил залгана (сагай зүүнэй эсрэгээр, баруун-хойто зүгhөө зүүн-үмэнэдэ зүг рүү): Норвеги, Финланд, Эстон, Латви, Литва (Калининград можо), Польш (Калининград можо), Белорус, Украйн, Гүрж, Азербайжан, Казахстан, Хитад Улас, Монгол Улас, Хойд Солонгос. Мүн харисангы бага уhаар (Берингийн хоолой, Балтын тэнгис, Хар тэнгис, Лаперузын хоолой) АНУ-н Альяск муж, Швед, Дани, Турк, Жибэн ойролсоо.
Хотонууд [edit]
Main article: Ородой Холбооной Уласай хотонүүд
Хотонууд хүн ама - «Ородой статистик ежегодник» 1897—2002 жэлууд — 2011 он[4], 2010 жэл - «Всероссийская перепись населения 2010 жэл, т.1»[5], 2012 жэл - «Федеральная служба государственной статистики»[6]
Яһатанууд [edit]
Ородой Холбооной Уласай амьдарч буй олон ястан үндэстнийг Ородын ард түмэн гэнэ. Өөрийн гэх уластай Украйн мэтийг хасч тооцоход ч гэсэн 160 гаруй ястны үндсэн орон, гол нутаг нь Ород юм. 2010 оны хүн аманын тооллогын дүнгээр 144 сая хүнтэйгээс 80.9% али 111,016,896 нь Ород үндэстэн (ородоор русские) гэдэг нь мэдэгдсэн. Уласынь цөөнх ард түмэн болох 19.1%-аас сая давсан тоотой нь гэвэл:
- 3.9% - Татар үндэстэн (5,310,000)
- 1.41% - Украйн үндэстэн (1,930,000)
- 1.16% - Башкир ястан (1,580,000)
- 1.05% - Чуваш ястан (1,440,000)
- 1.04% - Чечень ястан (1,430,000)
- 0.86% - Армен үндэстэн (1,180,000) байж таарч байгаа юм.[7][8]
2010 оны тооллогын дүнг үндэслэн ард түмнийг олноос нь эхлэн доор жагсаав. Ингэхдээ ойлгомжтой байхыг бодолцож хэл-угсаагаар нь бүлэглэж багананд орууллаа:[7]
|
|
|
|
|
Сүбъеэктэнүүд [edit]
Main article: Ородой Холбооной Уласай сүбъеэктэнүүд
Холбооны харъяат анги [edit]
Ородой Холбооной Уласай 83 холбооной харъяат ангиас (субъект) бүрдэнэ. Эдгээр харъяат ангиуд нь Холбооной Хуралд адилхан тус бүр 2 төлөөллийн эрхтэй. Хэдий тийм ч, өөртөө засаглах эрхээр харилцан адилгүй доорх нэгжүүдэд хамаарна.
- 46 муж: Жирийн харъяат анги. Захирагчтай, орон нутгийн сонгуульт хууль тогтоох хуралтай.
- 21 бүгд найрамдах улас: Өөртөө засах эрхтэй цөөнх үндэстэн, ард түмний өлгий нутаг. Тус бүрдээ үндсэн хууль, ерөнхийлөгч, парламенттай. Ород хэлэнэй хамтаар төрөлх хэл нь албан ёсны хэл болно, гэвч ОХУ даяар болон олон улсын харилцаанд зөвхөн Ород хэлэн хэрэглэнэ.
- 9 хязгаар: Үнэндээ мужтай адил Ородууд голчлон амьдардаг нутаг. Гагцхүү алс, чинад, захын нутаг бөгөөд хүн ам багатай, түүхэндээ зах хязгаар хэмээгдсээр ирсэн.
- 4 өөртөө засах тойрог: Муж, хязгаарын мэдэл дэх цөөнх ард түмний өлгий. 1990 оноос байр суурь өндийсөн боловч Чукоткийнхаас бусад нь үнэндээ муж, эсвэл хязгаарт захирагддаг.
- 1 өөртөө засах муж: Түүхэндээ, өөртөө засах муж байсан, дараа нь хязгаарт захирагдсан. 1990 онд Еврейн өөртөө засах мужаас бусад нь бүгд найрамдах улс болсон.
- 2 холбооной хото: Зангилаа хоёр том хото Мушхаваа, Саанкт-Петербүүргэ.
Холбооной тойрог [edit]
Мөн харъяат ангиуд нь ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн томилох элч төлөөлөгчид удирдагдах 8 Ородой Холбооной Уласынь холбооной тойрогт ангилагддаг. Холбооны тойрог нь холбооны хуулийг улас даяар мөрдүүлэхэд анхаардаг.
Зургийн цомог [edit]
-
Ородой геограафи
-
Ехэ Ородой Улас
-
ЗХУ
.svg)
.svg)
Мүн үзэхэ [edit]
Зүүлтэ [edit]
- ↑ 1.0 1.1 Федеральная служба государственной регистрации, кадастра и картографии (Росреестр). Земельный фонд Российской Федерации на 1 января 2011 года (стр. 223)
- ↑ Росстат: Численность населения РФ на 1 января 2012 года.xls
- ↑ Отмена перехода на зимнее время увеличит световой день в Сибири | Экономический фактор | Экология
- ↑ «Российский статистический ежегодник», 2011 г. Раздел 4. Население. Таблица 4.4 Города с численностью населения 100 тысяч и более человек
- ↑ Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов – районных центров и сельских населенных пунктов с населением 3 тысячи человек и более.
- ↑ Федеральная служба государственной статистики. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2012 года
- ↑ 7.0 7.1 http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/result-december-2011.ppt
- ↑ http://www.rg.ru/2011/12/16/perepis.html
- ↑ Часовые пояса России
- ↑ На территории России действует декретное время
Холбооһон [edit]
Wikimedia Commons has media related to: Ородой Холбооной Улас
- Засгийн газар
- gov.ru—Засгийн газрын албан ёсны вэбсайт
- Duma—Парламентийн доод танхим
- Federation Council—Парламентийн дээд танхим
- Kremlin—Ерөнхийлөгчийн албан ёсны вэбсайт
- Төрийн тэргүүн болон түүний кабинет
- Оросын төв банк
- Federal Migration Service
- Russian Federal Customs Service
- Energy Statistics for Russia from the Energy Information Administration
- Russian News Agency Ria Novosti
- Ерөнхий мэдээлэл
- Russia at UCB Libraries GovPubs
- Бусад
- ITAR-TASS News Agency
- Interfax.com—News agency based in Moscow
- Way to Russia. An Introduction to Russia and Russian People
- RussGUS—Bibliographic database of German publications on Russia (about 175,000 positions)
- Russia Beyond the Headlines International news project about Russia.
 |
Энэхүү Богони үгүүлэлые утадхажа болоно. Үүниие дэлгэрэнгы болгожо Википеэдидэ туслаарай. |
| Эвроп | ||
 |
Австри · Азербайжан · Албани · Андорра · Армен · Беларусь · Бельги · Болгар · Босни ба Херцеговина · Ватикан · Герман · Грек · Гүрж · Дани · Ирланд · Исланд · Испани · Итали · Казахстан · Кипр · Ородой Холбооной Улас · Латви · Литва · Лихтенштейн · Люксембург · Македон · Мальта · Молдав · Монако · Монтенегро · Нидерланд · Норвеги · Нэгдсэн Вант Улс · Польш · Португал · Румын · Сан-Марино · Серби · Словак · Словен · Турк · Унгар · Украйн · Финланд · Франц · Хорват · Чех · Швейцари · Швед · Эстон | |
| Аази | ||
 |
Азербайджан · Арабын Нэгэдэһэн Эмир Улас · Армени · Афганистан · Балба · Бангладеш · Баhрэйн · Брүнэй · Бутан · Вьетнам · Гүрж · Египет · Жибэн · Зүүн Тимор · Израиль · Индонези · Йордан · Ирак · Иран · Йемен · Казахстан · Камбож · Катар · Кипр · Кувейт · Кыргызстан · Лаос · Ливан · Малайзи · Мальдив · Монгол Улас · Мьянмар · Оман · Ородой Холбооной Улас · Пакистан · Саудын Араб · Сингапур · Сири · Узбекистан · Урда Солонгос · Таджикистан · Таиланд · Туркменистан · Тюрк Улас · Филиппин · Хитад Улас · Хойто Солонгос · Шри Ланка · Энэдхэг | |
